آثار هنرمندان ایرانی در چند قدمی آتش پاریس

به گزارش آبنما کار به نقل از خبر آنلاین به نقل از ایسنا قرار گرفته آمده است، پاریس در ایام برگزاری نمایشگاه «آرت شاپینگ» تنها میزبان گالری ها، مجموعه داران و دوست داران هنر نبود. در بیرون از فضای نمایشگاه، خیابان ها هم روایت دیگری از شهر را پیش چشم می گذاشتند؛ خیابان هایی ملتهب، صحنه اعتراض و تقابل، و آتش و دودی که در فاصله ای نه چندان دور از محل برگزاری رویداد، نشانه ای ملموس از تنش های جهان امروز بود. در چنین فضایی، حضور مجموعه ای از آثار هنرمندان ایرانی با عنوان «در جست وجوی آرمان شهر» معنایی فراتر از یک مشارکت معمول در نمایشگاه بین المللی هنر پیدا می کرد.
آثار ۱۰ هنرمند ایرانی از ۲۳ تا ۲۵ اکتبر ۲۰۲۶ در نمایشگاه بین المللی هنر معاصر «آرت شاپینگ پاریس» در فضای کاروسل دو لوور به نمایش درآمد. گالری آرکادیا با مدیریت و کیوریتوری الهام کلاشک، در غرفه D13 این رویداد، مجموعه ای با عنوان «Utopia Searching for Utopia» را ارایه کرد؛ مجموعه ای که آرمان شهر را نه تصویری قطعی از یک جهان بی نقص، بلکه جست وجویی مستمر برای بازاندیشی در مفاهیم حافظه، هویت، امید، طبیعت، فناوری و تخیل می داند.

مهرداد فلاح، نقاش ایرانی و یکی از هنرمندان حاضر در این نمایشگاه، در رابطه با ایده محوری این پروژه اظهار داشت: «برای من، آرمان شهر بالاتر از آنکه یک مکان کامل و دست یافتنی باشد، امکانی برای پرسیدن، تصور کردن و عبور از مرزهای جهان موجود است. هنر می تواند این امکان را با تأکید بر حافظه و تجربه زیسته، به تصویری تازه از آینده تبدیل کند.»
او با اشاره به نسبت میان آرمان شهر و حقیقت زندگی معاصر اظهار داشت: «آنچه برای من در این مفهوم اهمیت دارد، فاصله میان جهانی است که در آن زندگی می نماییم و جهانی که می توانیم تصور نماییم. این فاصله فقط به آینده مربوط نیست، به شیوه نگاه ما به حال و به چیزهایی هم مربوط می شود که از گذشته با خود حمل می نماییم. گاهی یک نشانه قدیمی، یک خاطره یا تصویری برخاسته از فرهنگ یک سرزمین می تواند امکان دیدن جهانی دیگر را فراهم آورد. از این منظر، آرمان شهر نه فرار از حقیقت، بلکه راهی برای مواجهه باردیگر با آنست.»

در روزگاری که تصاویر جنگ، ویرانی، آوارگی و خشونت به بخشی تکرارشونده از زندگی روزمره تبدیل گشته اند، پرسش از آرمان شهر هم ناگزیر معنایی تازه پیدا می کند. دراین میان، فاصله میان فضای اعتراضی و ملتهب خیابان های پاریس و آثاری که در چند قدمی آن از امکان جهانی دیگر سخن می گفتند، خود به تصویری گویا از تناقض های زمانه تبدیل گشته بود؛ جهانی که از یک سو درگیر بحران و خشونت است و از طرف دیگر هنوز به امکان ساختن آینده ای متفاوت می اندیشد.
فلاح در اینباره اظهار داشت: «در جهانی که بار دیگر گرفتار جنگ، ویرانی، آوارگی و فرسایش امید شده است، آرمان شهر دیگر صرفا رؤیای جهانی بهتر نیست، بلکه به امکان ساختن جهانی بدل می شود که در آن زندگی زیر سایه خشونت تعریف نشود. جهان در آتش می سوزد، اما هنر از رؤیای نجات دست نمی کشد.»
این هنرمند همینطور با تکیه بر لزوم پیوند میان میراث فرهنگی و زبان هنر معاصر اظهار داشت: «مسئله برای من بازتولید گذشته نیست، بلکه یافتن زبانی معاصر برای گفتگو میان میراث فرهنگی و جهان امروز است.»
او اضافه کرد: «میراث فرهنگی زمانی در هنر زنده می ماند که بتواند در برخورد با پرسش های امروز باردیگر معنا پیدا کند. هنرمند قرار نیست گذشته را همان گونه که بوده تکرار کند. او می تواند علائم و تصویرهای به جامانده از آنرا وارد تجربه ای تازه کند و از دل این مواجهه، امکان های دیگری برای دیدن جهان بسازد. برای من، جست وجوی آرمان شهر با همین امکان پیوند دارد؛ با توانایی تخیل برای گشودن راه هایی که هنوز در حقیقت موجود شکل نگرفته اند.»

در این مجموعه، مهرداد فلاح در کنار مهشید رحیم تبریزی، سیما امانی، مجتبی واحدی، محبوبه عارفی، دنیا مرادی، آزاده تأملی، مهسا بابایی فینی، پریسا حسینی و روشنک جمشیدی آبادی حضور داشتند.
آثار این هنرمندان با رویکردها و تجربه های متفاوت، طیفی از زبان های بصری هنر معاصر ایران را در معرض دید مخاطبان بین المللی قرار داد.
نمایشگاه «آرت شاپینگ پاریس» با گردهم آوردن گالری ها، هنرمندان و مجموعه داران، بستری برای عرضه آثار و ارتباط میان فعالین و مخاطبان هنر معاصر فراهم می آورد. حضور گالری آرکادیا در این نوبت، با مجموعه ای که مساله آرمان شهر را در پیوند با تجربه زیسته، حافظه فرهنگی و بحران های جهان امروز مطرح می کرد، تلاشی برای ارایه حکایتی از هنر معاصر ایران در حوزه بین المللی بود.

شاید پرسش اصلی این مجموعه، بالاخره، ساده اما بنیادین باشد: وقتی جهان پیرامون انسان بار دیگر به صحنه خشونت، اعتراض و ویرانی تبدیل می شود، آیا هنوز میتوان از آرمان شهر سخن گفت؟ پاسخ این هنرمندان را باید در خودِ عمل هنری جست وجو کرد؛ در اصرار بر تخیل کردن، در بازخوانی گذشته، در به پرسش کشیدن حال و در امتناع از پذیرفتن جهان موجود به عنوان تنها شکل ممکن زندگی.
در چند قدمی آتش و دود، جایی که حقیقت چهره خشن خویش را آشکار می کرد، این هنرمندان بار دیگر بر لزوم رؤیاپردازی و جست وجوی جهانی دیگر تاکید کردند. شاید آرمان شهر هنوز وجود نداشته باشد، اما تا آن زمان که امکان تصور آن زنده است، هنر هم از جست وجویش دست نخواهد کشید.

منبع: آبنما کار