جلال شباهنگی که بود؟
به گزارش آبنما کار به نقل از خبر آنلاین، نام جلال شباهنگی در دنیای هنر با بازنمایی طبیعت گره خورده است؛ اما نه فقط بازتابی توصیفی از یک منظره، بلکه روایتی آرام و تأمل برانگیز که در آن عناصر محیطی به حداقل رسیده است. در آثار او، طبیعت گاهی از واقعیت فاصله می گیرد و با رنگ هایی مانند قرمز، آبی و زرد بازآفرینی می شود.
خیلی از آثار شباهنگی در واقع ادامه یک ایده واحد هستند. تصویری مشخص از تپه های کنار هم قرارگرفته با ساختار و فرمی مشخص که در هر اثر تنها واریاسون های رنگی آنها تغییر می کند. جالب آنکه هر اثر با رنگ های متفاوت، توانسته است هویتی مستقل به خود اختصاص دهد و دنیای متفاوتی را برای مخاطب ترسیم کند.
کارنامه جلال شباهنگی را میتوان تلاشی مداوم برای رسیدن به شکلی بیان مینیمال و با این وجود شخصی در نقاشی دانست؛ بیانی که در آن، طبیعت از حالت بازنمایی صرف خارج می شود و به فضایی برای تجربه سکون و توازن بدل می شود.
در این راه، او توانست به یکی از چهره های قابل توجه در جریان نقاشی مدرن ایران تبدیل شود؛ هنرمندی که با کاستن از عناصر، به کیفیتی از تصویر رسید که بالاتر از هر چیز، بر حضور آرام و مداوم فرم و رنگ تأکید دارد.
مرتضی ممیز نقاشی های جلال شباهنگی را بخش گمشده ای از نقاشی معاصر ایران می دانست، بخشی که «تماشاگر ایرانی را به راحتی همراه خود از دوران طبیعت سازی به فضا و ذهنیت مدرن امروز می کشاند، بدون آنکه تماشاگر طی چنین سفری احساس بیگانگی کند و در فضای مدرن امروز نقاشی دنیا معلق بماند.»
ممیز در بخشی از مقدمه کتاب «آیینه دار ماه»، نگاه شباهنگی به طبیعت را این گونه توصیف کرده است: «نقاشی های این مناظر ساده و خاکی مانند خود شباهنگی غرق در سکوت و انزوا، زیباترین لحظات سرزمینی را نشان می دهند که به راحتی باور می نماییم بخشی از سرزمین ایران هستند که ما فراموش شان کرده ایم و شباهنگی با نمایشگاه هایی از کارهای خود باردیگر آنها را در اذهان ما زنده می کند و به یادمان می آورد که هنرمند چیره دستی با تکنیکی قوی و اجرائی بس ماهرانه در کنار ما، آرام و بی هیاهو و ادعا، شعرهای تصویری نابی را با رنگ آمیزی سرشار و غنی اما فروتنانه می سرایند.»
شبانگاهی در کنار نقاشی، در حوزه هایی چون طراحی گرافیک و کار با شیشه نیز فعالیت داشت. او از همان سالهای جوانی هنر را به شکل آکادمیک فراگرفت و در سال ۱۳۴۶، مدرک کارشناسی ارشد طراحی و گرافیک خودرا از دانشگاه سن خوزه کالیفرنیا، دریافت کرد. یک سال بعد، یعنی در سال ۱۳۴۷ به جمع هیات علمی دانشکده هنرهای زیبای تهران پیوست و بالاتر از سه دهه بعنوان استاد و دانشیار در دانشگاه های مختلف به تدریس پرداخت.
او اولین نمایشگاه خودرا در سال ۱۳۴۹ در دانشگاه برکلی آمریکا برگزار کرد و دومین نمایشگاهش را هم در سال ۱۳۵۱ در تالار قندریز در تهران، به نمایش گذاشت. پس از آن آثارش در بالغ بر ۵۰ نمایشگاه انفرادی و گروهی در ایران و خارج از کشور، به معرض نمایش گذاشته شدند.
شباهنگی توانست در بازار هنر نیز به ثبات برسد و از جایگاه مطلوبی برخوردار شود. تا حالا ۲۲ اثر از این هنرمند در حراج های هنری به فروش گذاشته شده است که میانگین فروش آنها حدودا ۸ هزار دلار برآورد می شود.
جلال شباهنگی ۲۶ مرداد ۱۴۰۲ در سن ۸۸ سالگی درگذشت؛ هنرمندی که توانست نقشی ماندگار در تاریخ هنر معاصر ایران ایفا کند.
منبع: ایسنا
خلاصه اینکه ممیز در قسمتی از مقدمه کتاب آیینه دار ماه، نگاه شباهنگی به طبیعت را این گونه توصیف کرده است: نقاشی های این مناظر ساده و خاکی مانند خود شباهنگی غرق در سکوت و انزوا، زیباترین لحظات سرزمینی را نشان می دهند که به سادگی باور می نماییم قسمتی از سرزمین ایران هستند که ما فراموش شان کرده ایم و شباهنگی با نمایشگاه هایی از کارهای خود دوباره آنها را در اذهان ما زنده می کند و به یادمان می آورد که هنرمند چیره دستی با تکنیکی قوی و اجرائی بس ماهرانه در کنار ما، آرام و بی هیاهو و ادعا، شعرهای تصویری نابی را با رنگ آمیزی سرشار و غنی اما فروتنانه می سرایند. تا حالا ۲۲ اثر از این هنرمند در حراج های هنری به فروش گذاشته شده است که میانگین فروش آنها حدودا ۸ هزار دلار برآورد می شود.
منبع: آبنما کار
About the Author
