خبرگزاری مهر، گروه فرهنگ و ادب، مائده سادات مرویان حسینی: نهمین شماره نشریه تخصصی «چشم انداز گیم» با تأکید بر ابعاد فرهنگی، اقتصادی و آماری صنعت بازیهای دیجیتال منتشر گردید. در این شماره، علاوه بر مرور جدیدترین اخبار و رویدادهای صنعت بازی در ایران و جهان، به مطالبی همچون آینده اقتصادی تولید بازیهای بزرگ، نقش و جایگاه زنان در صنعت بازیهای ویدیویی و چالش های پیش روی کنشگران این حوزه پرداخته و در گفت و گویی تخصصی، تجربه یکی از بازی سازان ایرانی را روایت کرده است.
این نشریه در نهمین شماره خود با نگاهی چندجانبه، موضوعات در رابطه با صنعت بازیهای دیجیتال را بررسی می کند و در کنار انتشار اخبار و رویدادهای مهم، به تحلیل مشکلات اقتصادی و اجتماعی این حوزه نیز بپردازد. مرور اخبار صنعت گیم در ایران و جهان، بررسی وضعیت اقتصادی بازی سازی، پرداختن به نقش زنان در بازیهای ویدیویی، انتشار یادداشت های تحلیلی و گفتگو با کنشگران این صنعت همچون محورهای اصلی این شماره است.
مروری بر مهم ترین اخبار و رویدادهای صنعت بازی در ایران و جهان
یکی از بخش های نشریه به جدیدترین اخبار و تحولات صنعت بازیهای دیجیتال اختصاص دارد. این بخش با هدف اطلاع رسانی در رابطه با رویدادها، فراخوان ها، برنامه های حمایتی و اتفاقات اثرگذار بر زیست بوم بازی سازی، مخاطبان را با بخشی از مهم ترین کارهای داخلی و بین المللی این حوزه آشنا می کند.
از جمله اخبار پخش شده در این بخش، فراخوان دوازدهمین جشنواره بازیهای ویدیویی ایران است. این دوره از جشنواره با هدف تقویت جایگاه آن به عنوان بستری برای رشد، ارتقاء کیفیت و توسعه صنعت بازی ایران طراحی شده است.
دبیرخانه جشنواره در این دوره کوشیده است با استفاده از دیدگاه ها و تجربه های تخصصی اعضای آکادمی جشنواره و همین طور استفاده از نظرات کارشناسان و کنشگران این حوزه، ساختار جشنواره، اهداف، بخش های رقابتی و شیوه معرفی آثار را مورد بازبینی و بروزرسانی قرار دهد.
تمرکز بر بازار هدف مشخص، تولید مرحله ای، استفاده از تیم های چابک، خلق مالکیت فکری اختصاصی و جذب سرمایه متناسب با مقیاس پروژه، همچون راهکارهایی است که می تواند به توسعه پایدار صنعت بازی کمک نماید. همین طور خلاقیت، روایتهای بومی و شناخت مزیت های فرهنگی، ظرفیت هایی است که می توانند زمینه ساز ایجاد مزیت رقابتی برای بازی سازان ایرانی باشند
ارتقای کیفیت تولیدات داخلی و حرکت بازی سازان به سوی معیارهای بالاتر، همین طور ایجاد انگیزه و فرصت برای تولید، توسعه، سرمایه گذاری و عرضه بازیهای ایرانی، دو محور اصلی دوازدهمین جشنواره بازیهای ویدیویی ایران هستند. دبیرخانه جشنواره نیز اعلام نموده است که تحقق این اهداف را در تمام مراحل برگزاری، از پروسه انتخاب و داوری آثار تا معرفی برگزیدگان و برنامه های جانبی، دنبال خواهدنمود.
خبر دیگری که در بخش اخبار نشریه مورد توجه قرار گرفته، فراخوان هشتمین دوره رویداد بین المللی جایزه بازیهای جدی (SeGaP ۲۰۲۷) است. این رویداد با مشارکت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری، معاونت علمی ریاست جمهوری، شهرداری تهران و سایر نهادهای مرتبط برگزار می شود. جایزه بازیهای جدی، بستری برای رقابت، معرفی و ارزیابی بازی هایی است که با اهدافی فراتر از سرگرمی و در حوزه هایی همچون آموزش، فرهنگ، سلامت و سایر حوزه های کاربردی ساخته شده اند. در این رویداد، آثار پخش شده یا بازی هایی که در راه انتشار و بروزرسانی قرار دارند، امکان حضور و ارزیابی خواهند داشت.
کمیته علمی، داوری و منتورینگ این رویداد نیز مانند دوره های پیشین از استادان و خبرگان دانشگاهی و صنعتی در عرصه بازیهای جدی از داخل و خارج کشور تشکیل خواهد شد. پرداختن به این رویداد در نشریه، از این جهت اهمیت دارد که بازیهای جدی می توانند ظرفیتهای صنعت بازی را در عرصه هایی فراتر از سرگرمی به نمایش بگذارند و زمینه پیوند فناوری، آموزش و فرهنگ را فراهم آورند.
بخش دیگری از اخبار این شماره به معرفی برگزیدگان حوزه بازیهای دیجیتال در رویداد مانوین اختصاص دارد؛ رویدادی که در آن شرکت های فعال این حوزه بر مبنای رتبه بندی اعلام شده، نشان های طلا و الماس دریافت نمودند و حمایت های مالی برای مجموعه های منتخب درنظر گرفته شده است.
آیا ساخت بازیهای بزرگ دیگر صرفه اقتصادی دارد؟
بخش یادداشت های تخصصی نشریه، به بررسی پرسش ها و چالش های بنیادین صنعت بازی اختصاص دارد؛ مباحثی که علاوه بر جنبه های فنی و هنری، از منظر اقتصادی و مدیریتی نیز اهمیت دارند. یکی از این یادداشت ها با عنوان «آیا دیگر ساخت بازیهای دیجیتال صرفه اقتصادی دارد؟» به قلم سیدمهدی سادات حیاتشاهی انتشار یافته است. نویسنده در این یادداشت به تغییر الگوی توسعه بازیهای ویدیویی و بالارفتن هزینه های تولید آثار بزرگ پرداخته و این پرسش را مطرح می کند که آیا صنعت بازی بازهم می تواند با تاکید بر پروژه های پرهزینه و عظیم به مسیر خود ادامه دهد؟
حیاتشاهی در آغاز یادداشت توضیح می دهد که برای سال ها، بزرگ تر شدن بازیها یکی از مهم ترین نشانه های پیشرفت در این صنعت به شمار می رفت. جهان های وسیع تر، گرافیک واقع گرایانه تر، داستان های طولانی تر و تجربه هایی که مرزهای فناوری را جابه جا می کردند، معیارهایی برای سنجش جاه طلبی و موفقیت استودیوهای بازی سازی بودند. ناشران بزرگ نیز سرمایه های هنگفتی را به پروژه هایی اختصاص می دادند که قرار بود به رویدادهای بزرگ فرهنگی و تجاری تبدیل شوند. با این وجود، به اعتقاد نویسنده، امروز در پشت این شکوه فنی و بصری، پرسشی جدی مطرح است، آیا صنعت بازی می تواند بازهم با همین الگوی پرهزینه به مسیر خود ادامه دهد؟
در ادامه یادداشت، هزینه های ساخت بازیهای بزرگ بررسی می شود. توسعه فناوری، طراحی جهان های گسترده، صداگذاری حرفه ای، بازاریابی جهانی و پشتیبانی بعد از انتشار، تنها بخشی از هزینه هایی هستند که در چرخه تولید به پروژه تحمیل می شوند. طولانی شدن زمان توسعه نیز ریسک سرمایه گذاری را افزایش می دهد؛ چونکه امکان دارد محصولی بعد از چند سال صرف منابع مالی و انسانی، به سبب تغییر سلیقه مخاطبان یا رقابت شدید بازار نتواند انتظارات را برآورده کند. نویسنده تاکید می کند که حتی فروش قابل توجه نیز همیشه به مفهوم سودآوری نیست. زمانیکه هزینه های تولید و بازاریابی به سطح بالایی رسیده باشد، یک بازی برای بازگشت سرمایه به فروش گسترده ای نیاز دارد و فاصله میان موفقیت و شکست امکان دارد به چند تصمیم اشتباه در راه توسعه وابسته باشد.
این یادداشت در بخش پایانی، شرایط صنعت بازی ایران را نیز مورد توجه قرار می دهد. به باور نویسنده، استودیوهای ایرانی با محدودیت هایی در دسترسی به سرمایه، زیرساخت های بین المللی و شبکه های توزیع جهانی مواجه اند؛ ازاین رو رقابت مستقیم با پروژه های چندصد میلیون دلاری، بدون برخورداری از منابع متناسب، می تواند ریسک بالایی داشته باشد. حیاتشاهی در مقابل، فرصت بازی سازی ایران را در انتخاب هوشمندانه مسیر توسعه می داند؛ تمرکز بر بازار هدف مشخص، تولید مرحله ای، استفاده از تیم های چابک، خلق مالکیت فکری اختصاصی و جذب سرمایه متناسب با مقیاس پروژه، همچون راهکارهایی است که می تواند به توسعه پایدار این صنعت کمک نماید. وی همینطور خلاقیت، روایتهای بومی و شناخت مزیت های فرهنگی را از ظرفیت هایی می داند که می توانند زمینه ساز ایجاد مزیت رقابتی برای بازی سازان ایرانی باشند.
زنان در بازیهای ویدئویی؛ از حضور در بین بازیکنان تا چالش های اشتغال و مدیریت
یکی از بخش های نهمین شماره نشریه «چشم انداز گیم»، به موضوع زنان در بازیهای ویدیویی اختصاص دارد. این مقاله تلاش می کند با عبور از نگاه صرفا آماری به حضور زنان در بازی ها، وضعیت آنان را در جایگاه بازیکن، نیروی کار، تولیدکننده محتوا و فعال حرفه ای صنعت بازی بررسی کند و به موانعی بپردازد که بر سر راه مشارکت و پیشرفت زنان در این زمینه وجود دارد.
این مقاله با استناد به پیمایش ملی بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری، به این مورد اشاره می کند که زنان در ایران بیشتر از یک سوم جمعیت بازیکنان را می سازند و روزانه حدود یک ساعت از وقت خودرا به بازی کردن اختصاص می دهند. با این وجود، اطلاعات و گزارشات رسمی در رابطه با زنان شاغل در صنعت بازی، استریمرهای زن و حتی خانمهایی که برای دور ماندن از آزار و تبعیض در محیط بازیهای آنلاین ناچارند با هویت مردانه فعالیت کنند، در دسترس نیست.
بخش دیگری از مقاله به بررسی وضعیت زنان شاغل در استودیوهای بازی سازی و موانعی اختصاص دارد که در راه رشد حرفه ای با آن مواجه می شوند. در این قسمت، به یک پژوهش کیفی در یک شرکت بازی سازی آلمانی اشاره شده است. این تحقیق تجربیات و چالش های شغلی زنان حرفه ای جوان را بررسی می کند و نشان میدهد که با وجود نزدیک شدن تعداد گیمرهای زن و مرد به یکدیگر، فرهنگ و صنعت بازی سازی بازهم تحت تاثیر ارزش ها و الگوهای مردانه قرار دارد.
زنان در ایران بیشتر از یک سوم جمعیت بازیکنان را می سازند و روزانه حدود یک ساعت از وقت خودرا به بازی کردن اختصاص می دهند. با این وجود، اطلاعات و گزارشات رسمی در رابطه با زنان شاغل در صنعت بازی، استریمرهای زن و حتی خانمهایی که برای دور ماندن از آزار و تبعیض در محیط بازیهای آنلاین ناچارند با هویت مردانه فعالیت کنند، در دسترس نیست
مقاله در ادامه با پرداختن به دیدگاه دکتر ماری کلر آیزمن، مدیرعامل سازمان Women in Games، این پرسش را مطرح می کند که آیا حضور کمتر زنان در صنعت بازی واقعا ناشی از علاقه کمتر آنان به فعالیت حرفه ای در این زمینه است؟ آیزمن برای پاسخ به این پرسش، عواملی همچون فرهنگ محیط کار، موقعیت های ارتقاء شغلی، شبکه های حرفه ای، مسئولیت های مراقبتی، احساس تعلق و دسترسی به سرمایه را مورد توجه قرار می دهد و بر لزوم گردآوری شواهد دقیق تر در رابطه با وضعیت زنان تاکید می کند.
از نگاه او، مسئله اصلی لزوماً رسیدن به نسبت برابر ۵۰ درصدی زنان و مردان در تمام بخش های صنعت بازی نیست؛ بلکه فراهم کردن موقعیت های برابر برای زنانی است که تمایل دارند وارد این حوزه شوند، در آن باقی بمانند، پیشرفت کنند و به موقعیت های مدیریتی و مالکیت کسب وکار دست یابند. در این بخش به پژوهش سازمان Women in Games با عنوان «The Drop-Off» نیز اشاره شده است. بر مبنای این تحقیق، سهم زنان در راه حرکت از جایگاه بازیکن به نیروی کار، مدیریت ارشد، مالکیت استودیو و دسترسی به سرمایه کم کم کاهش پیدا می کند.
در پایان این بخش، نشریه به معرفی نمونه ای از بازیهای دیجیتال با دغدغه اجتماعی و موضوع توانمندسازی زنان می پردازد. بازی «The Game: Half the Sky Movement» یکی از آثاری است که با هدف افزایش آگاهی عمومی و جمع آوری کمک های مالی برای توانمندسازی زنان و دختران در سراسر جهان طراحی شده است. این بازی ماجراجویانه مجانی و تحت وب و فیسبوک، در چهارم مارس ۲۰۱۳ ارائه شد و توسط استودیوی Frima توسعه یافت. تهیه کنندگی آنرا مجموعه غیرانتفاعی Games for Change بر عهده داشت و درآمدهای حاصل از بازی برای کارهای خیریه اختصاص داده می شد.
بازیکنان در جریان بازی با داستان ها و ماموریت هایی در رابطه با چالش های واقعی زنان رو به رو می شوند و با راهکارهای عرضه شده از جانب هفت سازمان بین المللی، همچون بنیادهای فعال در عرصه توانمندسازی زنان، تعامل می کنند. این اثر بخشی از پلت فرم چندرسانه ای جنبش Half the Sky بود که قبل از آن کتابی پرفروش در نیویورک تایمز و مستندی تلویزیونی از شبکه PBS را نیز شامل می شد. بنیاد فورد، Zynga.org، شرکت اینتل و بنیاد راکفلر همچون حامیان مالی طراحی این پروژه بودند. معرفی این بازی در مقاله، نمونه ای از ظرفیت بازیهای دیجیتال برای پرداختن به مسایل اجتماعی و تبدیل سرگرمی به ابزاری برای آگاهی بخشی و ایجاد تغییرات واقعی در جامعه است.
در نهایت نهمین شماره نشریه «چشم انداز گیم»، در کنار معرفی جشنواره ها و رویدادهای حمایتی، مطالبی مانند بالارفتن هزینه تولید بازیهای بزرگ، لزوم بازبینی در مدلهای اقتصادی بازی سازی، نقش هوش مصنوعی در پروسه تولید و اهمیت شناخت بازار هدف مورد توجه قرار گرفته است. همین طور مقاله در ارتباط با زنان در بازیهای ویدیویی، با عبور از آمار حضور زنان در بین بازیکنان، به مسایل عمیق تری همچون امنیت فضای آنلاین و موقعیت های شغلی می پردازد.
بطور خلاصه، بخش دیگری از اخبار این شماره به معرفی برگزیدگان حوزه بازی های دیجیتال در رویداد مانوین اختصاص دارد؛ رویدادی که در آن شرکت های فعال این حوزه مبنی بر رتبه بندی اعلام شده، نشان های طلا و الماس دریافت نمودند و حمایت های مالی برای مجموعه های منتخب در نظر گرفته شده است. نویسنده تأکید می کند که حتی فروش قابل توجه نیز همیشه به مفهوم سودآوری نیست. مبنی بر این مطالعه، سهم زنان در راه حرکت از جایگاه بازیکن به نیروی کار، مدیریت ارشد، مالکیت استودیو و دسترسی به سرمایه کم کم کاهش می یابد.
منبع: آبنما کار
