به گزارش آبنما کار به نقل از مهر، مراسم رونمائی از «نخستین داده نمای استریم صنعت بازی ایران با تمرکز بر پلت فرم های بومی» با حضور محمد حاجی میرزایی، مدیر بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری، محمدعلی امینی، نماینده مرکز داده کاوی نمافر، فرزانه شریفی، معاون پژوهش بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری شنبه ۲۳ آبان در بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری برگزار شد.
محمد حاجی میرزایی، مدیر بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری، در رابطه با اهمیت نقش استریمرها در سیستم ارزش بازیهای ویدئویی اظهار داشت: امسال نقش استریمرها در سیستم ارزش بازیهای ویدئویی برای ما جدی تر از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. تلاش ما بر اینست که این نقش را که تا حالا کمتر از میزان حقیقی آن دیده شده، جدی تر بگیریم و برای به رسمیت شناختن آن، شناسایی مشکلات و اتصال بهتر آن به سیستم ارزش بازیهای ویدئویی، سیاست هایی در سطح کشور تدوین نماییم.
حاجی میرزایی اضافه کرد: قدم نخست در این راه، شناخت دقیق افرادی است که در رابطه با آنها صحبت می کنیم؛ این که چه گروههای سنی دارند، چه سهمی از جامعه را می سازند، چه تعداد مخاطب دارند، چه فعالیتهایی انجام می دهند، چند نفر هستند و در چه رسانه ها و پلت فرم هایی محتوا تولید می کنند. زمانیکه داده های دقیق در اختیار داشته باشیم، سیاستگذاری معنای جدی تری پیدا می کند و می توانیم میزان اثرگذاری سیاستها را نیز بسنجیم متوجه شویم که بعد از اجرای یک سیاست مشخص، چه تغییراتی در این زمینه اتفاق افتاده است.
مدیر بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری ضمن اشاره به داده نمای استریمرهای گیم ایرانی مبتنی بر پلت فرم آپارات اظهار داشت: فاز اول جمع آوری داده ها، همین گزارشی است که امروز دوستان ارایه می کنند. تمرکز این گزارش بر پلت فرم های بومی است. البته می دانیم که بعضی از استریمرها در پلت فرم های غیربومی نیز مشغول تولید محتوا هستند که در فازهای بعدی به این تحقیق اضافه خواهند شد. بنابراین، آماری که درحال حاضر ارایه می شود، آمار کامل استریمرهای ایران نیست، بلکه در ارتباط با بخشی از استریمرهایی است که در پلت فرم های بومی فعالیت می نمایند. توضیحات دقیق تر در رابطه با این آمار را دوستان ارایه خواهند کرد.
او افزود: این تحقیق ۷ هزار و ۴۷۵ استریمر را دربرمی گیرد که در مجموع حدود ۳۲ میلیون دنبال کننده دارند. ویدیوهای تولیدشده توسط این استریمرها که تعداد آنها به حدود ۵۱۲ هزار ویدئو می رسد، در این تحقیق بصورت تمام شماری بررسی شدند و در مجموع ۱۲.۸ میلیارد بازدید داشتند.
حاجی میرزایی ضمن اشاره به قابلیت های داشبورد زنده این تحقیق بیان کرد: این آمار و ارقام در داشبوردی ارایه شدند که درحال حاضر بصورت زنده دردسترس است و هر نیم ساعت یک مرتبه، بر مبنای رفتار استریمرها و بینندگان، بروزرسانی می شود. این داده ها در گام نخست به ما نشان می دهند که با یک رسانه خیلی بزرگ مواجه هستیم؛ رسانه ای که تعداد مخاطبان آن بسیار بالاتر از چیزی است که حتی خودمان تصور می کردیم. میزان بازدیدها و تعداد افرادی که در این زمینه مشغول تولید محتوا هستند، اعداد و ارقام قابل توجهی را نشان میدهد.
مدیر بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری اشاره کرد: رصد این حوزه و ارایه اطلاعات دقیق در رابطه با آن، قدم نخست برای آنست که تمامی ارکان کشور بتوانند نقش استریمرها را به عنوان ظرفیتی باارزش برای اقتصاد بازی، فرهنگ سازی و همین طور جلوگیری از صدمه های اجتماعی به رسمیت بشناسند و از این ظرفیت به صورت جدی تری استفاده نمایند.
او در ادامه با تاکید بر ضرورت توجه به دغدغه های کنشگران این حوزه اظهار داشت: طبیعتاً اولین اقدامی که بعد از این مرحله باید صورت گیرد، شنیدن صحبت ها و دغدغه های استریمرهاست تا ببینیم ما به عنوان متولی حوزه بازیهای ویدئویی در کشور، چه اقداماتی می توانیم برای آنها انجام دهیم.
حاجی میرزایی در رابطه با خصوصیت های این تحقیق توضیح داد: پژوهشی که امروز ارایه می شود، در قالب یک داشبورد زنده طراحی شده و اولین داشبورد زنده مجموعه بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری در این زمینه شمرده می شود. این داشبورد امکان رصد زنده تغییرات و تحولات این حوزه را فراهم می آورد. این کار به همت دوستان ما در نمافر و همین طور دایرکت، به عنوان بخش پژوهش بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری، انجام شده است.
مدیر بنیاد ملی اضافه کرد: همانطور که در آغاز صحبت هایم اشاره کردم، در مراحل بعدی مقرر است پلت فرم های غیربومی نیز به این مجموعه اضافه شوند تا بتوانیم داده نمای جامع تری از استریمرهای ایرانی، مخاطبان، موضوعات فعالیت، دغدغه ها و شیوه تولید محتوای آنها داشته باشیم. همین طور بتوانیم بررسی نماییم که چه تعداد از آنها بصورت جدی فعالیت می نمایند و مخاطبانشان به چه شکل و در چه قالب هایی از محتوای تولیدشده استفاده می نمایند.
مدیر بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری افزود: تیم تعداد استریمرها خیلی زیاد است و چند استریمر شاخص را می شناختیم که هرکدام چند میلیون مخاطب داشتند. گاهی ممکن بود یکی از این افراد در یک رویداد حضور پیدا کند و به سبب داشتن طرفداران خیلی زیاد و متنوع، فضای آن رویداد را تحت تأثیر قرار دهد. اما این تحقیق اولین تجربه ای است که در آن اطلاعات این حوزه بصورت تمام شماری گردآوری می شود.
او در آخر بیان کرد: این شیوه با پیمایش، نظرسنجی یا بررسی داده های مبتنی بر نمونه گیری متفاوت است و امکان شناخت دقیق تری از وضع موجود را فراهم می آورد. تلاش ما اینست که در تمام بخش های سیستم ارزش بازیهای ویدئویی به چنین سطحی از آمار و اطلاعات دقیق و تمام شماری برسیم. این مسیر از حوزه استریمرها شروع شده است.
داده نمای استریمرها، ابزاری برای شناخت عمیق تر دنیای استریمینگ های ایرانی
محمدعلی امینی، نماینده مرکز داده کاوی نمافر، در رابطه با منابع داده ای و نحوه جمع آوری اطلاعات این تحقیق اظهار داشت: سه نوع منبع داده ای داریم. نوع اول، داده های ثبتی هستند. نوع دوم، داده های پیمایشی هستند که با تاخیر انجام می شوند و مراکز مختلف پیمایشی، این بررسی ها را انجام می دهند. نوع سوم، داده هایی هستند که در فضای مجازی وجود دارند و در دسترس همه هستند، اما جمع آوری آنها به برنامه ریزی و تخصص نیاز دارد.
امینی افزود: داده های ثبتی و داده های پیمایشی، به طور معمول با تاخیر ارایه می شوند. داده های پیمایشی بر مبنای یک نمونه آماری جمع آوری می شوند و مراکز مختلف، نمونه ها و گزارش هایی را از این جهت ارایه می کنند. بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری نیز گزارش غائی خودرا در قالب یک نمونه آماری ارایه می کند که این گزارش هر دو سال یک مرتبه به انجام می رسد.
نماینده مرکز نمافر بیان کرد: در این مورد، دانش برنامه نویسی و دانش تخصصی اهمیت دارد. در عمل زمانی این اتفاق ممکن می شود که داده ها وجود داشته باشند و مشخصات آنها جمع آوری شده باشد تا بتوان اطلاعات دقیق را ارایه کرد.
او ضمن اشاره به آغاز بررسی داده های آپارات اظهار داشت: در این تحقیق، کار را از آپارات شروع کردیم. از ۱۱ تیرماه این اتفاق رقم خورد و از آن زمان، بصورت ساعتی داده های مختلفی دریافت کردیم. این روند ادامه داشت تا این که در نقطه ای، حدودا در اواخر مردادماه، اصطلاحاً به یک خط افقی رسیدیم؛ یعنی از آن زمان به بعد، ثبت نامی های این حوزه را داریم که به مجموعه اطلاعات اضافه می شوند.
امینی اضافه کرد: شاید بخشی از اطلاعات را در اختیار نداشته باشیم، اما همین اطلاعات می تواند تا حدود ۹۰ درصد به ما کمک نماید تا متوجه شویم با چه فضای رسانه ای بزرگی مواجه هستیم و این فضا تا چه اندازه مؤثر است. فعالیت این عزیزان بصورت زنده به انجام می رسد و اطلاعات جدیدی بصورت مستمر در اختیار ما قرار می گیرد.
امینی افزود: در گام نخست، مقرر است این اطلاعات به مجموعه داده های ما اضافه شود و در مراحل بعدی نیز اطلاعات بیشتری از این حوزه جمع آوری خواهد شد. درحال حاضر، کار دراین خصوص شروع شده است و می توانیم داده های مفصل تری در رابطه با این عزیزان داشته باشیم.
او ضمن اشاره به قابلیت های داشبورد زنده اظهار داشت: این داشبورد به ما کمک می نماید تغییرات و اتفاقات را در لحظه ببینیم؛ این که آیا اتفاقی در این زمینه روی داده است یا نه و میزان آن چقدر بوده است. این اطلاعات می تواند به ما کمک نماید تا شناخت دقیق تری از وضع موجود داشته باشیم.
نماینده مرکز داده کاوی نمافر اشاره کرد: این داشبورد زنده، به عقیده من، یک رویکرد جدید است که می تواند در تحلیل های ما کمک کننده باشد. همین طور می توانیم از فرصتی که این عزیزان در اختیار صنعت بازی قرار می دهند، استفاده نماییم و اطلاعات بیشتری در رابطه با این بخش از صنعت داشته باشیم.
امینی در آخر ضمن اشاره به اهمیت داده ها در این تحقیق اظهار داشت: مسئله داده ها در این زمینه اهمیت زیادی دارد و این اطلاعات می تواند به تحلیل بهتر وضعیت استریمرها و استفاده از ظرفیت آنها در صنعت بازی کمک نماید. داشبورد زنده نیز این امکان را فراهم می آورد که تغییرات و اتفاقات این حوزه را در لحظه بررسی نماییم.
ماینکرفت، در صدر بازیهای محبوب استریمرهای ایرانی
فرزانه شریفی، معاون پژوهش بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری، در نشست خبری معرفی داده نمای استریمرهای ایرانی، با تشریح جزئیات آماری این تحقیق، در رابطه با نتایج بررسی جامعه استریمرهای فعال در آپارات اظهار داشت: این داشبورد در درجه نخست به ایجاد شفافیت آماری کمک می نماید. آن چه در این مرحله انجام داده ایم، نوعی تمام شماری از جامعه استریمرهاست؛ البته باید میان بخش های مختلف این جامعه تفکیک قائل شویم. در فاز اول، جامعه استریمرهای فعال در پلت فرم آپارات مورد بررسی قرار گرفته است.
شریفی افزود: در مجموع، 9777 کانال در بخش اسکرین آپارات و ۷ هزار و ۴۷۵ استریمر گیم در این پلت فرم شناسایی شده اند. این تعداد حدودا بالاتر از ۸۰ درصد جامعه مورد بررسی را تشکیل می دهد. این استریمرها در مجموع حدود ۳۲ میلیون دنبال کننده دارند و تا حالا حدود ۱۲.۸ میلیارد بازدید برای محتوای آنها ثبت شده است. همین طور از آغاز آغاز فعالیت این تحقیق تا ۲۱ آبان، در مجموع ۵۱۲ هزار ویدئو مورد بررسی قرار گرفته است.
معاون پژوهش بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری ضمن اشاره به بازیهای محبوب در بین استریمرها بیان کرد: بازی هایی مانند ماینکرفت، کال آو دیوتی و جی تی ای همچون بازیهای مورد توجه استریمرها هستند؛ اما رشد روبلاکس نسبت به سایر بازیها خیلی چشم گیر بوده و این بازی در صدر بازیهای محبوب قرار گرفته است.
او افزود: بطور میانگین، گاهی تا ۱۰۰ استریمر جدید در این زمینه ثبت می شوند. همین امروز، قبل از آغاز این برنامه، داشبورد جامعه استریمرهای بنیاد را بررسی کردیم و متوجه شدیم که از ۲۱ آبان تا امروز، حدود ۱۰۰ استریمر دیگر به این مجموعه اضافه شدند. بنابراین، درحال حاضر تعداد استریمرهای شناسایی شده از ۷ هزار و ۵۰۰ نفر نیز فراتر رفته است.
شریفی ضمن اشاره به اولین تیپ شناسی انجام شده از جامعه استریمرها اظهار داشت: ما برای اولین بار یک تیپ شناسی از جامعه استریمرها انجام دادیم. این تیپ شناسی در شش دسته بندی انجام شده که با دسته بندی خود آپارات متفاوت می باشد. ما بر مبنای شاخصهای آماری مختلف، همچون تعداد بازدید، تعداد دنبال کنندگان و میزان بازدید ویدیوها، تلفیقی از این شاخصها را به دست آوردیم و بر مبنای آن، جامعه استریمرها را در شش گروه دسته بندی کردیم.
او اضافه کرد: این شش گروه شامل «ستاره»، «حرفه ای»، «کارخانه محتوا»، «پرتعامل»، «نیمه حرفه ای» و «تازه وارد» هستند. این نام گذاری توسط مجموعه پژوهش انجام شده و لزوماً دسته بندی ثابتی نیست؛ چونکه با عنایت به تحولات این جامعه که خیلی زنده و پویاست، امکان دارد در آینده تغییراتی در آن ایجاد شود.
معاون پژوهش بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری در رابطه با خصوصیت این گروه ها توضیح داد: گروه ستاره، پرمخاطب ترین و فعال ترین استریمرها را شامل می شود که بالاتر از ۱۰۰ هزار دنبال کننده دارند. گروه حرفه ای نیز شامل استریمرهایی است که بالاتر از ۱۰ هزار دنبال کننده دارند. سایر گروه ها نیز بر مبنای شاخصهای آماری و میزان فعالیت، در دسته بندی های در ارتباط با خود قرار می گیرند.
شریفی ضمن اشاره به تمرکز بازدیدها در بین استریمرهای پرمخاطب اظهار داشت: یکی از نکات خیلی جالبی که در این بررسی به دست آوردیم، اینست که از مجموع ۱۲.۸ میلیارد بازدید ثبت شده در آپارات، بالاتر از ۸۷ درصد بازدیدها متعلق به یک درصد استریمرهاست. این یک درصد، حدود ۷۴ کانال را شامل می شود. این ۷۴ کانال به تنهایی ۴۴ درصد دنبال کنندگان جامعه مورد بررسی را در اختیار دارند و ۸۷ درصد کل بازدیدها نیز به محتوای آنها اختصاص دارد.
او افزود: در مقابل، گروه استریمرهای تازه وارد، تعداد ویدیوهای کمتری تولید می کنند و سهم خیلی کمتری از بازدیدها دارند. این تفاوت نشان میدهد که بخش قابل توجهی از بازدیدهای این حوزه در اختیار تعداد کمی از استریمرهای پرمخاطب قرار دارد.
معاون پژوهش بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری ضمن اشاره به یافته های در ارتباط با سلیقه استریمرها و مخاطبانشان اظهار داشت: یکی از نکات جالبی که در بررسی ذائقه استریمرها و مخاطبان آنها به دست آوردیم، اینست که خیلی از استریمرها و مخاطبانشان به ویدیوهای چالشی علاقه بیشتری دارند و این نوع محتوا را بیش از ویدئوهایی که فقط گیم پلی ساده یک بازی را نمایش می دهند، دنبال می کنند.
او اضافه کرد: آن چه مشخص است، اینست که بخش قابل توجهی از استریمرهای ما را نوجوانان و نسل z می سازند. برعکس تصور عمومی که امکان دارد بازیهای اکشن را در صدر علایق این گروه قرار دهد، اتفاقاً بازیهای راهبردی نیز در بین بازیهای مورد توجه و استفاده آنها جایگاه قابل توجهی دارند.
شریفی در رابطه با وضعیت استریمرهای تازه کار و کانال های کوچک تر بیان کرد: یکی دیگر از نکاتی که در بررسی استریمرهای تازه کار و کانال های کوچک تر متوجه شدیم، اینست که ۶۲ درصد از جامعه حدوداً ۷۴۰۰ کانالی مورد بررسی را استریمرهای تشریفی در رابطه با وضعیت استریمرهای تازه کار و کانال های کوچک تر بیان کرد: یکی دیگر از نکاتی که در بررسی استریمرهای تازه کار و کانال های کوچک تر متوجه شدیم، اینست که ۶۲ درصد از جامعه حدوداً ۷۴۰۰ کانالی مورد بررسی را استریمرهای تازه کار می سازند. ماینکرفت نیز بازی اصلی ۴۱.۳ درصد از استریمرهاست. بنظر می رسد استریمرهای تازه کار عمدتا فعالیت خودرا با بازی ماینکرفت آغاز می کنند و حجم محتوای تولیدشده در رابطه با این بازی نیز قابل توجه است.
او افزود: بعد از روبلاکس، بازی ایرانی «پسرخوانده» نیز از بازیهای نوظهوری است که در بین استریمرها مورد توجه قرار گرفته است. این بازی بعد از سال ۱۴۰۳ با استقبال قابل توجهی در بین استریمرها روبرو شده است.
معاون پژوهش بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری ضمن اشاره به روند ورود استریمرها به پلت فرم آپارات اظهار داشت: بالاترین نرخ ورود و ثبت نام استریمرها در پلت فرم آپارات در ارتباط با سال ۱۴۰۲ بوده و بعد از آن، سال ۱۴۰۱ قرار دارد. اگر بخواهیم روند فعالیت استریمرها را در سالهای گذشته بررسی نماییم، باید اشاره نماییم که اولین استریمرها حدود سالهای ۱۳۹۴ و ۱۳۹۵ فعالیت خودرا در پلت فرم آپارات آغاز نموده اند؛ اما اوج ورود و رشد این فعالیت در سال ۱۴۰۲ اتفاق افتاده است.
شریفی در ادامه به آمار پخش زنده استریمرها اشاره نمود و اظهار داشت: از نظر ترافیک بازی و پخش زنده، در ۲۰ آبان، یعنی هفته ی گذشته، به رکورد قابل توجهی رسیدیم. در این روز، ۲۷۷ استریمر بصورت هم زمان پخش زنده داشتند که این عدد در مقایسه با تمام دوره های پیشین قابل توجه است. همین طور ساعت ۲۲، یعنی ساعت ۱۰ شب، بیشترین زمان بازدید و فعالیت استریمینگ شمرده می شود.
او اضافه کرد: اگر کل سالجاری را درنظر بگیریم، در ۱۴ مرداد امسال بالاترین میزان پخش زنده هم زمان ثبت شده است؛ بطوریکه حدود ۳۰۰ استریمر بصورت هم زمان درحال پخش زنده بودند.
معاون پژوهش بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری ضمن اشاره به محدودیت های اطلاعات موجود در رابطه با خصوصیت های جمعیت شناختی استریمرها اشاره کرد: ما هنوز داده دقیقی در رابطه با سن استریمرها در اختیار نداریم. البته اطلاعاتی در رابطه با جنسیت آنها تا حدودی قابل استخراج است و این مورد نیز درحال بررسی و پایش قرار دارد. با این حال، با عنایت به اطلاعات موجود و بصورت تقریبی می توان اظهار داشت که استریمرهای پسر و نوجوانان پسر سهم بیشتری در این جامعه آماری دارند.
شریفی در رابطه با میزان استقبال استریمرهای پرمخاطب از پخش زنده اظهار داشت: برعکس تصور عمومی، پخش زنده یا لایو در بین ۷۴ کانال پرمخاطب آپارات چندان مورد توجه نیست. این کانال ها علاقه کمتری به انتشار ویدیوهای زنده دارند و عمدتا محتوای از پیش ضبط شده منتشر می کنند. در حقیقت، پخش زنده و ارایه جریان محتوایی بصورت هم زمان، بیشتر مورد توجه استریمرهای رده میانی قرار دارد.
او در ادامه در رابطه با ژانرها و موضوعات مورد علاقه مخاطبان استریم بیان کرد: در دسته بندی کلی ژانرها و موضوعات، بنظر می رسد بازی هایی که محتوای چالشی و فجیع دارند، بیشتر مورد توجه قرار می گیرند. همین طور اگر استریمر بتواند موضوعات و محتوای جانبی بیشتری به ویدیوهای خود اضافه کند، احیانا مخاطبان بیشتری جذب خواهدنمود.
معاون پژوهش بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری اضافه کرد: یکی دیگر از مباحثی که مورد توجه استریمرها و مخاطبان قرار دارد، تریلر بازی هاست. به عنوان نمونه، درحال حاضر انتشار تریلرهای بازی جی تی ای ۶ و صحبت و تحلیل در رابطه با آنها با استقبال زیادی روبرو شده است. موضوع آموزش نیز یکی دیگر از محورهای محتوایی است، اما در صدر موضوعات مورد علاقه مخاطبان استریم قرار نمی گیرد.
شریفی در آخر ضمن اشاره به بازیهای مورد علاقه استریمرهای محبوب ایرانی اظهار داشت: استریمرهای محبوب ایرانی بیشتر در عرصه بازیهای ماینکرفت و روبلاکس فعالیت می نمایند. همین طور بیشترین میزان بازدید و دنبال کننده به یک استریمر مرد متعلق می باشد که یک میلیون و ۵۷۲ هزار دنبال کننده دارد و تمرکز اصلی محتوای او بر بازی است.
بطور خلاصه، حاجی میرزایی افزود: قدم نخست در این راه، شناخت دقیق افرادی است که در ارتباط با آنها صحبت می کنیم؛ اینکه چه گروه های سنی دارند، چه سهمی از جامعه را می سازند، چه تعداد مخاطب دارند، چه فعالیتهایی انجام می دهند، چند نفر هستند و در چه رسانه ها و پلتفرم هایی محتوا تولید می کنند. این تیپ شناسی در شش دسته بندی انجام شده که با دسته بندی خود آپارات متفاوت می باشد. شریفی در ارتباط با وضعیت استریمرهای تازه کار و کانال های کوچک تر بیان نمود: یکی دیگر از نکاتی که در بررسی استریمرهای تازه کار و کانال های کوچک تر متوجه شدیم، این است که ۶۲ درصد از جامعه حدودا ۷۴۰۰ کانالی مورد بررسی را استریمرهای تشریفی در ارتباط با وضعیت استریمرهای تازه کار و کانال های کوچک تر بیان نمود: یکی دیگر از نکاتی که در بررسی استریمرهای تازه کار و کانال های کوچک تر متوجه شدیم، این است که ۶۲ درصد از جامعه حدودا ۷۴۰۰ کانالی مورد بررسی را استریمرهای تازه کار می سازند.
