به گزارش آبنما کار به نقل از مهر، مرکز تحقیقات بازیهای دیجیتال بنیاد ملی بازیهای کامپیوتری (دایرک) با انتشار گزارش «بازی خیزهای ۱۴۰۲»، تصویری داده محور از وضعیت مصرف بازیهای دیجیتال در پنج استان تهران، خراسان رضوی، فارس، خوزستان و اصفهان عرضه کرده است. این گزارش با بررسی شاخص هایی همچون تعداد بازیکنان، پلت فرم های مورد استفاده، بازیهای محبوب، مدت زمان بازی، رفتارهای در رابطه با تماشای بازی و الگوهای خرید، به شناسایی تفاوت ها و شباهت های مصرف بازیهای دیجیتال در این استانها می پردازد.
این گزارش با هدف عرضه شناختی دقیق تر از وضعیت مصرف بازیهای دیجیتال در استانهای پرمصرف کشور تدوین شده و تلاش می کند با کنار هم قرار دادن شاخصهای جمعیت شناختی، رفتاری و اقتصادی، تصویری جامع تر از خصوصیت های بازیکنان و ترجیحات آنها ارائه کند.
در این تحقیق، بازیهای دیجیتال صرفا بعنوان یک فعالیت سرگرمی محور درنظر گرفته نشده اند، بلکه مصرف بازی به مثابه مجموعه ای از عادت ها، انتخاب ها و مناسبات در رابطه با فناوری، محتوا و بازار مورد بررسی قرار گرفته است.
تهران پیشتاز تعداد بازیکنان؛ خراسان رضوی دارای بالاترین نسبت بازیکن
بر اساس نتایج گزارش «بازی خیزهای ۱۴۰۲»، استان تهران با حدود ۵ میلیون و ۳۷۰ هزار بازیکن بیشترین تعداد بازیکنان را در بین پنج استان مورد بررسی به خود مختص کرده است. بعد از تهران، خراسان رضوی با ۲ میلیون و ۸۸۰ هزار بازیکن، فارس با یک میلیون و ۶۸۰ هزار بازیکن، خوزستان با یک میلیون و ۶۱۰ هزار بازیکن و اصفهان با یک میلیون و ۵۴۰ هزار بازیکن قرار دارند.
با این حال، بررسی نسبت بازیکنان به جمعیت هر استان، تصویر متفاوتی عرضه می کند. در این شاخص، خراسان رضوی با نسبت ۴۱ درصدی بازیکنان به جمعیت استان در جایگاه نخست پنج استان قرار دارد. این نسبت در تهران ۳۷٫۶ درصد، فارس ۳۲٫۸ درصد، خوزستان ۳۱٫۸ درصد و اصفهان ۲۸٫۶ درصد ارزیابی شده است.
یافته های گزارش همینطور نشان میدهد که سهم زنان از جمعیت بازیکنان در خوزستان به ۴۰٫۶ درصد می رسد که بالاترین سهم در بین پنج استان مورد مطالعه است. از طرف دیگر، میانگین سن بازیکنان در تهران ۳۱٫۴ سال ارزیابی شده که از متوسط کشوری ۲۹٫۳ سال بالاتر است.
موبایل، پلت فرم غالب بازی؛ تفاوت استانها در مصرف بازیهای ایرانی
یکی دیگر از محورهای مهم این گزارش، بررسی پلت فرم های مورد استفاده بازیکنان است. بر مبنای داده های ملی سال ۱۴۰۲، ۹۴٫۵ درصد بازیکنان کشور از موبایل برای بازی استفاده می کنند؛ درحالی که سهم استفاده از کنسول ۳۲٫۸ درصد و کامپیوتر ۱۹٫۵ درصد است. البته خیلی از بازیکنان به شکل هم زمان از چند پلت فرم استفاده می نمایند. در بین پنج استان مورد بررسی، تهران با سهم ۴۰٫۹ درصدی بازیکنان کنسولی، بالاترین میزان استفاده از کنسول را به خود مختص کرده است. این استان همینطور بیشترین سهم بازیکنان چندپلتفرمی را دارد.
در بخش مصرف بازیهای موبایلی ایرانی هم تفاوت هایی میان استانها مشاهده می شود. بر مبنای گزارش، ۶۶٫۲ درصد بازیکنان موبایلی خوزستان بازی ایرانی انجام می دهند؛ درحالی که این نسبت در تهران ۵۰٫۴ درصد است. همینطور بررسی لیست بازیهای پرطرفدار نشان میدهد که بازیهای فوتبالی در هر پنج استان در صدر قرار دارند و «آمیرزا» تنها عنوان ایرانی حاضر در بین بازیهای پرطرفدار این استان هاست.
بازیکنان کدام استان بیشتر بازی می کنند؟
گزارش «بازی خیزهای ۱۴۰۲» در بخش دیگری به بررسی مدت زمان بازی و عادت های بازیکنان پرداخته است. بر مبنای این یافته ها، میانگین زمان بازی در کشور ۸۳ دقیقه در روز است. در بین پنج استان مورد مطالعه، بازیکنان تهران با میانگین ۹۰ دقیقه و خوزستان با ۸۹ دقیقه در روز، بیشترین مدت زمان بازی را به خود اختصاص داده اند. این میزان در اصفهان ۷۸ دقیقه، فارس ۶۷ دقیقه و خراسان رضوی ۶۶ دقیقه ارزیابی شده است.
در بخش تماشای بازی دیگران هم تفاوت های قابل توجهی مشاهده می شود. درحالی که میانگین کشوری تمایل به تماشای بازی دیگران ۴۱٫۴ درصد است، این نسبت در خوزستان به ۵۱ درصد می رسد؛ بالاترین میزان در بین پنج استان بررسی شده است. این گزارش همینطور نشان میدهد که تماشای بازی دیگران همچنان تا حد زیادی به شکل حضوری صورت می گیرد و بخش مهمی از مخاطبان، بازی دیگران را از نزدیک دنبال می کنند.
تصویری از بازار مصرف بازیهای دیجیتال در استان ها
بررسی رفتارهای اقتصادی بازیکنان و الگوهای خرید هم از دیگر بخش های مهم گزارش «بازی خیزهای ۱۴۰۲» است. بر مبنای نتایج گزارش، با درنظر گرفتن خرید نرم افزار بازی، کنسول و لوازم جانبی، حدود ۲۶٫۹ درصد بازیکنان کشور در سال ۱۴۰۲ خریدار محصولات در رابطه با بازی بوده اند. در این گزارش، اندازه بازار مصرف بازیهای دیجیتال کشور در سال ۱۴۰۲ حدود ۷۰ هزار و ۶۶۳ میلیارد تومان ارزیابی شده است. همینطور برآورد اندازه بازار استان تهران به حدود ۱۶ هزار و ۲۲۳ میلیارد تومان می رسد.
بررسی ترکیب هزینه کرد بازیکنان نشان میدهد که در سطح کشور، ۶۵ درصد ارزش بازار به سخت افزار و ۳۵ درصد به نرم افزار اختصاص دارد. نکته قابل توجه این که با وجود استفاده ۹۴٫۵ درصد بازیکنان کشور از موبایل، سهم نرم افزار بازیهای موبایلی از ارزش کل بازار حدود ۷ درصد است؛ موضوعی که تفاوت میان گستردگی استفاده از یک پلت فرم و سهم اقتصادی آنرا نشان میدهد. البته گزارش تاکید می کند که به علت محدودیت حجم نمونه های استانی و گستردگی بازه های اطمینان، تفاوت های کوچک میان استانها و برآوردهای اقتصادی آنها نباید بعنوان رتبه بندی قطعی تفسیر شوند.
از «نمای باز» تا دومین نسخه گزارش «بازی خیزها»
مجموعه گزارشات «بازی خیزها» اولین بار بر اساس داده های پیمایش مصرف بازیهای دیجیتال سال ۱۳۹۶ منتشر گردید. نسخه جدید این مجموعه بر پایه داده های پیمایش ملی مصرف بازیهای دیجیتال سال ۱۴۰۲ تدوین شده است؛ همان پیمایشی که گزارش «نمای باز ۱۴۰۲» هم بر مبنای آن انتشار یافته است.
یکی از تغییرات قابل توجه نسبت به نسخه پیشین، جابه جایی جایگاه استانها از نظر تعداد بازیکنان است. خراسان رضوی که در گزارش سال ۱۳۹۶ در رتبه چهارم قرار داشت، در گزارش جدید بعد از تهران به دومین استان از نظر شمار بازیکنان تبدیل گشته است. همینطور در نسخه جدید، شاخص هایی همچون تماشای بازی دیگران، مراجعه به گیم نت، آشنایی با نظام رده بندی سنی اسرا و برخی تجربه های در رابطه با محیط های آنلاین به بررسی ها اضافه شده اند.
پشتوانه آماری گزارش؛ پیمایش بیش از ۲۰ هزار نفر در کشور
داده های گزارش «بازی خیزهای ۱۴۰۲» از پیمایش ملی مصرف بازیهای دیجیتال استخراج شده اند. گردآوری داده های این پیمایش در آغاز سال ۱۴۰۳ انجام شده، اما تمامی پرسش ها ناظر بر رفتار مصرف بازیهای دیجیتال در سال ۱۴۰۲ بوده اند.
در این پیمایش با ۶۵۲۱ خانوار، شامل ۲۰ هزار و ۹۵۱ نفر، تماس گرفته شد و وضعیت اعضای خانوارها مورد بررسی قرار گرفت. از میان این خانوارها، ۳۰۴۲ خانوار حداقل یک بازیکن داشتند و از هر خانوار، یک بازیکن برای پرسشگری تفصیلی انتخاب گردید.
طراحی پرسش نامه، تعیین حجم و ساختار نمونه و نظارت بر اجرای پژوهش بر عهده مرکز تحقیقات بازیهای دیجیتال (دایرک) بوده و اجرای میدانی آنرا مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) انجام داده است.
این گزارش با هدف پشتیبانی از تصمیم گیری های داده محور، برای مدیران و سیاست گذاران حوزه بازیهای دیجیتال و صنایع فرهنگی، شرکت ها و استودیوهای بازی سازی، ناشران بازی، محققان، دانشجویان و مراکز مطالعاتی و افکارسنجی تهیه شده است.
انتشار دومین نسخه از مجموعه «بازی خیزها» گامی در راه شناخت دقیق تر تفاوت های جغرافیایی مصرف بازی در ایران و فراهم کردن بستری برای پژوهش، برنامه ریزی و سیاستگذاری مبتنی بر داده در صنعت بازیهای دیجیتال کشور به حساب می آید. نسخه کامل گزارش «بازی خیزهای ۱۴۰۲» از «اینجا» قابل دریافت است.
به طور خلاصه، پس از تهران، خراسان رضوی با ۲ میلیون و ۸۸۰ هزار بازیکن، فارس با یک میلیون و ۶۸۰ هزار بازیکن، خوزستان با یک میلیون و ۶۱۰ هزار بازیکن و اصفهان با یک میلیون و ۵۴۰ هزار بازیکن قرار دارند. این نسبت در تهران ۳۷٫۶ درصد، فارس ۳۲٫۸ درصد، خوزستان ۳۱٫۸ درصد و اصفهان ۲۸٫۶ درصد ارزیابی شده است. این میزان در اصفهان ۷۸ دقیقه، فارس ۶۷ دقیقه و خراسان رضوی ۶۶ دقیقه ارزیابی شده است.

