آیدین مهدی زاده: تغییرات شاید غیرمنتظره به نظر برسد اما امیدواریم مورد استقبال قرار بگیرد
به گزارش آبنما کار به نقل از خبر آنلاین به نقل از ایسنا، آیدین مهدی زاده؛ رییس شورای سیاست گذاری هجدهمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر و مدیرکل هنرهای تجسمی در تشریح نگاههای این نوبت از جشنواره هنرهای تجسمی فجر، از برگزاری جلسات مختلف کارشناسی قبل از شروع این رویداد آگاهی داد و اظهار داشت: طی گفت وگوهایی که با اصناف هنری داشتیم، به این نتیجه رسیدیم که جشنواره نیازمند بازبینی و تحولی اساسی است؛ چونکه شیوه ها و سیستم های پیشین دیگر کارآمدی گذشته را ندارند.
او ضمن اشاره به این که ادامه مسیر با همان نگاه و روشهای سابق پاسخگو نخواهد بود، تاکید کرد: تعاملات و برنامه ریزی های انجام شده حول چهار محور اصلی شکل گرفت و آن چه امسال در هجدهمین جشنواره شاهد می باشیم، حاصل همین رویکرد تحولی است. این تغییر شمایل جشنواره را کاملا متفاوت کرده و حتی امکان دارد در تعدادی بخش ها غیرمنتظره به نظر برسد. با این وجود امیدواریم این تغییرات مورد استقبال مردم قرار گیرد. همینطور بعد از جشنواره نشست های لطمه شناسی برگزار می گردد.
به قول او، اولین محور این تحول با شعار «هنر برای مردم» تعریف شده است؛ نگاهی که تلاش دارد جشنواره را از گالری ها و محافل تخصصی خارج کرده و مباحث تخصصی را به انجمن ها و سالن های حرفه ای بسپارد. بر این اساس، در این نوبت مردم خود به خلق اثر هنری می پردازند و زیر نظر هنرمندان، تولید اثر می کنند تا هنر در زندگی روزمره آنان جاری شود. او البته تاکید کرد که این رویکرد به مفهوم حذف برنامه های سنتی جشنواره نیست، بلکه تمرکز اصلی بر مشارکت مردمی قرار گرفته است.
طی گفتگو با مهدی زاده، دومین محور، «هنر یکپارچه و فرابخشی» عنوان شد؛ به این معنا که مرزبندی میان رشته هایی چون خوشنویسی، گرافیک و عکاسی برداشته شده و هنرهای تجسمی در قالبی یکپارچه ارایه می شوند.
وی در ادامه تصریح کرد: این جشنواره فقط رویدادی وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیست، بلکه تلاشی ملی است که با مشارکت نهادهای مختلف شکل گرفته است. استانداری ها همکاری دارند، وزارت میراث فرهنگی حمایت های گسترده ای انجام داده و سایر بخش ها نیز متناسب با ظرفیتهای خود به کمک آمده اند تا جشنواره ای فراگیر و مردمی اجرا شود. سومین محور تحولی این رویداد اما، «فرایندمحوری و دوام» است؛ نگاهی که پاسخی به یکی از مهم ترین انتقادهای سالهای گذشته است.
مهدی زاده توضیح داد: همواره این نقد به جشنواره وارد بود که برگزاری آن به چند روز محدود می شود و بعد از پایان مراسم، تا سال بعد خبری از ادامه و اثرگذاری آن نیست؛ به این علت تصمیم گرفته شد جشنواره نه یک رویداد مقطعی، بلکه یک پروژه یک ساله دیده شود؛ مسیری که از حال شروع می شود و تا دوره بعدی ادامه می یابد. در این چارچوب، خود جشنواره باید بازتاب دهنده عملکرد یک ساله دفتر هنرهای تجسمی و وضعیت هنر در کشور باشد.
او ضمن اشاره به زمان برگزاری برنامه های اصلی اظهار داشت: از پنجم تا دوازدهم اسفندماه در خدمت هنرمندان و مخاطبان خواهیم بود، اما این ایام در حقیقت شروع رسمی مجموعه ای از برنامه هاست و به شکلی افتتاحیه رویدادهایی به حساب می آید که در ادامه نیز جریان خواهند داشت.
به قول او، این مسیر در نوروز، فروردین و اردیبهشت ادامه پیدا می کند و بعد از آن نیز ادامه می یابد تا در جشنواره سال آینده باردیگر به جمع بندی برسد.
مدیرکل هنرهای تجسمی در تشریح چهارمین محور جشنواره از مفهوم «هنر متحد و هنر مؤثر» سخن گفت و تاکید کرد: پرسش اصلی این است که هنرهای تجسمی چه کمکی می توانند به حل مسایل و معضلات زندگی مردم کنند و چطور میتوان هنر فاخر را از فضای فقط تخصصی به متن زندگی جامعه پیوند زد. به همین دلیل و با نظر دبیر جشنواره و هیات سیاست گذاری، «آب» به عنوان یک مبحث ملی و تمدنی انتخاب شده است.
به قول مهدی زاده، هنرمندان و مردم در چارچوب پروژه «سرزمین من، ایران؛ تجسم آب» به خلق آثار خواهند پرداخت تا نمایشگاهی برآمده از این پیام شکل گیرد؛ پیامی که هم ریشه در مفاهیم ملی و تاریخی دارد و هم در باورهای مذهبی جامعه جایگاه ویژه ای یافته است.
او خاطرنشان کرد: با چنین رویکردی، جشنواره از قالب سنتی «نمایشگاه، داوری و اهدای جایزه به آثار برتر» فاصله گرفته و به مجموعه ای از رویدادهای گسترده تبدیل گشته است. در همین جهت، حدود ۱۲۰ رویداد هنری در ۳۲ استان کشور طراحی شده که از ۲۷ بهمن ماه شروع شده اند. زنگ رسمی شروع جشنواره نیز پنجم اسفند و همزمان با روز بزرگداشت خواجه نصیرالدین طوسی در شوشتر به صدا درخواهد آمد؛ آیینی که با حضور وزارت نیرو و استانداری خوزستان برگزار می گردد تا پروژه «سرزمین من» با تأکید بر پاسداشت مفهوم آب بطور رسمی شروع شود و در ادامه سال امتداد یابد.
مهدی زاده در ادامه تشریح برنامه های هجدهمین دوره از جشنواره هنرهای تجسمی فجر، به جزئیات رویدادهای بعد از مراسم افتتاحیه پنجم اسفندماه اشاره نمود و اظهار داشت: بعد از برگزاری مراسم نخستین در شوشتر، روند بازگشایی ها و دیدارهای نمایشگاهی بصورت متناوب تا دوازدهم اسفندماه، همزمان با روز ملی آب (سیزدهم اسفند)، ادامه می یابد. جدول کامل این برنامه ها انتشار یافته و مشخص است که در تهران چه رویدادهایی برگزار می گردد و همزمان با آن، در تمامی استانها نیز نمایشگاه ها و برنامه های متنوعی با تمرکز بر «هنر در خدمت مردم» جریان دارد.
به قول او، در تهران مجموعه ای از مراکز مهم هنری میزبان برنامه های جشنواره خواهند بود؛ همچون موزه هنرهای دینی امام علی (ع)، برج آزادی، دانشگاه هنر تهران، مؤسسه فرهنگی هنری صبا و موزه هنرهای معاصر تهران. قسمتی از این برنامه ها به مبحث «آب» اختصاص دارد و قسمتی دیگر به بزرگداشت ها، تقدیرها و بازخوانی رویدادهای شاخص هنری سال.
مدیرکل هنرهای تجسمی ضمن اشاره به برخی نمونه ها اضافه کرد: به عنوان نمونه، در پی برگزاری رویداد سال سهراب سپهری در کاشان، از برگزارکنندگان آن دعوت شده است تا نمایشگاهی مستقل را در چارچوب جشنواره ارایه کنند. همینطور جریان ملی فرش به عنوان یک نمایشگاه مستقل و فراگیر تدارک دیده شده تا عموم مردم بتوانند از آن بازدید کنند.
او از برگزاری نمایشگاهی مستقل در مجموعه فرهنگی نیاوران نیز آگاهی داد که شامل آثاری گردآوری شده از شهر های مختلف استان فارس با مبحث «سالگرد تولد رسول مهربانی» است و آثار شاخصی در آن به نمایش درمی آید. بازگشایی این نمایشگاه در چارچوب برنامه های جشنواره دهم اسفندماه خواهد بود، هرچند نمایشگاه از پنجم اسفند افتتاح شده و امکان بازدید عمومی از آن فراهم است.
مهدی زاده افزود: منتخب آثار خوشنویسی و منتخب دوسالانه کاریکاتور هم در چارچوب بازنمایی نمایشگاه هایی که از کیفیت بالایی برخوردار بوده اند، ارایه می شوند تا آثار برجسته هنرمندان در معرض دید عموم قرار گیرد. دوازدهم اسفندماه مراسمی برای نکوداشت فعالیت یک ساله دفتر هنرهای تجسمی و اعلام برنامه های سال آینده برگزار می شود و بعد از آن، جشنواره با نگاهی رو به آینده به استقبال سال جدید می رود.
او در جواب پرسشی در رابطه با میزان استقبال از هجدهمین دوره جشنواره هنرهای تجسمی فجر با عنایت به شرایط موجود جامعه، تاکید کرد: در این نوبت اساساً با رویکرد «انتظار برای استقبال» وارد میدان نشدیم. ما خویش را میزبان مردم و در خدمت مردم می دانیم؛ بدین سبب برنامه ریزی انجام شد تا بستری برای حضور و گفتگو فراهم گردد، فارغ از این که از پیش بخواهیم میزان استقبال را پیش بینی نماییم.
او ضمن اشاره به شرایط اجتماعی امروز اضافه کرد: جامعه ما نیازمند همدلی و کنار هم بودن است و هنر می تواند به عنوان یک پیام تلفیق شده، امکان گفتگو را فراهم آورد. مبحث اصلی جشنواره نیز «دور هم بودن» و ایجاد فضای تعامل است. خوشبختانه در روند اجرای برنامه ها با مانعی رو به رو نشدیم و سعی کردیم کیفیت برنامه ها در بالاترین سطح ممکن حفظ شود. برنامه هایی که از ۲۷ بهمن ماه شروع شده اند، تابحال با استقبال خوبی همراه بوده و امیدواریم این روند ادامه یابد.
مهدی زاده با تاکید بر انتخاب «آب» به عنوان یک مبحث تمدنی و مقدس اظهار داشت: هدف ما ایجاد انسجام و همدلی حول این پیام ملی است. امیدواریم مردم ما را خدمتگزار خود بدانند و این رویکرد را قبول کنند تا این جشنواره آغازی برای یک سال فعالیت مستمر باشد.
او در رابطه با میزان تحقق برنامه های پیش بینی شده نیز توضیح داد: تقریبا تمامی برنامه هایی که طراحی شده بود، طبق زمان بندی درحال اجراست و مانع خاصی وجود نداشته است. قسمتی از برنامه ها که به پژواک آثار خلق شده در ۱۲۰ رویداد استانی در فضای شهری اختصاص دارد، به سبب پیوند با فرهنگ سازی مصرف آب، به ایام نوروز و فروردین و اردیبهشت موکول شده است. دراین خصوص نیز تبادل نظر هایی انجام شده و مقرر است اطلاع رسانی های در رابطه با مبحث مصرف آب در ادامه سال تقویت شود. مجموعه ای از پوسترها و آثار در رابطه با «آب» نیز در نوروز ارایه خواهد شد. جشنواره امسال در چارچوب یک فرآیند یک ساله تعریف شده و به هفت یا هشت روز محدود نخواهد ماند.
مهدی زاده همینطور در جواب پرسشی در رابطه با ترکیب شرکت کنندگان خاطرنشان کرد: ترکیب متنوعی از هنرمندان پیشکسوت و جوان در جشنواره حضور دارند، اما فلسفه اصلی این نوبت تمرکز بر ظرفیت استانها و سودجستن از استعدادهای جوان بوده است. هنرمندان شناخته شده و صاحب نام بیشتر در چارچوب کیوریتور و منتور در استانها و تهران حضور دارند، اما خلق آثار به طور عمده بر عهده جوانان و حتی مردم عادی است؛ از هنرمندان نوپا گرفته تا اشخاصی که شاید بصورت حرفه ای هنرمند شناخته نشوند، مانند یک بانوی خانه دار یا فعالین محلی که در این فرآیند مشارکت می کنند و در بازنمایی آثار نقش دارند.
وی همینطور به برخی نمایشگاه های شاخص اشاره نمود و اظهار داشت: برای مثال، نمایشگاه آثار فاخر موزه ای در موزه هنرهای دینی امام علی (ع) که هفتم اسفند بازگشایی می شود، شامل آثار هنرمندان شناخته شده است. همینطور در برج آزادی نمایشگاهی از آثار منتخب عکاسان نام آشنا برگزار شده است. در کنار آن، بخشهایی مانند منتخب جشنواره جوان، منتخب «پاییز برگ» و برنامه های در رابطه با سالگرد تولد رسول مهربانی، تلفیقی از هنرمندان در سطوح مختلف را در بر می گیرد.
مهدی زاده در رابطه با نمایشگاه منتخب تصویرسازی جایزه سال سهراب سپهری نیز اظهار داشت: در این بخش هم آثار هنرمندان شناخته شده ارایه شده، اما در کنار آنان هنرمندان جوان نیز حضور دارند و جشنواره کوشیده این هم نشینی نسل ها را حفظ کند.
او در انتها اظهار امیدواری کرد که در مراحل بعدی جشنواره بتواند با ارایه آمار دقیق تری از تعداد شرکت کنندگان و استعدادهای حاضر، گزارش جامع تری عرضه نماید و تاکید کرد: مسیر امسال شروع یک حرکت مستمر است و امیدواریم با حمایت مردم، این روند به نتایج مطلوبی برسد.
About the Author
