آرزویی كه از آن حرف می زنیم

آبنما كار: جای خالی باستان شناسان ایرانی در محوطه های تاریخی ایران فرهنگی و سرزمین های همجوار ایرانِ امروزی سال هاست احساس می شود؛ نكته ای كه در طول سال های گذشته و حتی در همایش های مختلف دیرینه شناسی كمتر كسی به آن اشاره كرده بود تا هفتمین همایش بین المللی «باستان شناسان جوان ایران و سرزمین های همجوار» كه رئیس انجمن علمی دیرینه شناسی دانشگاه تهران رسما به این مساله اشاره نمود.
به گزارش آبنما كار به نقل از ایسنا، سیدمهدی موسوی كوهپر در آن همایش این پرسش را بیان كرد كه «چرا باستان شناسان و جوانان ما در افغانستان، پاكستان و عراق در چارچوب هیات های دیرینه شناسی یا بعنوان عتیقه شناس مستقل كار پژوهشی انجام نمی دهند؟» او اصرار كرد «باستان شناسی ایران باید چنین برنامه هایی را در اولویت كارهایش قرار دهد و از باستان شناسانی كه فرضیاتی برای كار در این عرصه ها دارند، حمایت كند.»

برنامه ریزی برای حضور باستان شناسان ایرانی در ایران فرهنگی الزامی است
روح الله شیرازی – رئیس پژوهشكده دیرینه شناسی – در گفت و گو با ایسنا، این پرسش را این طور پاسخ می دهد: یكی از برنامه های ما این بود كه چنین پروژه هایی را در كشورهای همجوار مانند تركمنستان، عراق و افغانستان عملیاتی نماییم. البته كه سابقه حضور باستان شناسان ایرانی را در سال های گذشته در عمان یا كردستان عراق داشته ایم كه بعنوان عضو هیات كاوش به محوطه های تاریخی این كشورها رفته اند.
او اما حضور باستان شناسان در این محوطه ها را هم اكنون به صورت سیستماتیك نمی داند و ادامه می دهد: آنها در گذشته قالب تیم های مشتركی كه نمونه های آن حالا در ایران اجرایی می شود، فعالیت داشته اند.
شیرازی با تاكید بر ضرورت حضور باستان شناسان ایرانی در محوطه های شاخصِ پایتختِ ایران در دوره ساسانی یعنی «تیسفون در عراقِ امروزی»، بیان می كند: همین طور در محوطه های تاریخی سرزمین های همجوار دیگر مانند تركمنستان و افغانستان و همین طور بلوچستان در بخشِ پاكستان هنوز كارهای مشترك زیادی باید صورت گیرد، حتی تیم های كاوش فرانسوی هم اكنون در آن محوطه ها كار می كنند، درحالی كه ما اطلاعات چندانی از آنها نداریم.
رئیس پژوهشكده دیرینه شناسی با بیان این كه بیشتر محوطه های تاریخی در سرزمین های همجوار از نظر فرهنگی و گاه نگاری و موارد دیگر نزدیك به محوطه های تاریخی ایران هستند، اظهار می كند: نمی توان این محوطه ها را از یكدیگر تفكیك كرد، بدین سبب حضور باستان شناسان ایرانی در این محوطه های تاریخی لازم و مهمست.
او با تاكید بر این كه ایران فرهنگی شامل برخی سرزمین های همجوار می شود، ادامه می دهد: این سرزمین ها حتی فراتر از ایران فرهنگی است، مانند حوزه سند كه در شبه قاره هند است و می تواند جزء ایران فرهنگی باشد. هرچند آن منطقه از نظر فرهنگی كاملا مستقل است، اما در ارتباط با ایران نیز بوده است، چون تا ۲۰۰ سال قبل زبان رسمی دربار هند، فارسی بوده؛ بدین سبب نمی توان این محوطه ها را از یكدیگر جدا كرد.

منبع: آبنما كار