آبنما كار: مدیر موزه نقاشی پشت شیشه، علاوه بر اعلام انجام مرمت های اصولی و سازه ای در فضای این موزه، از اقداماتی كه برای معرفی بهتر این رشته از نقاشی در جامعه ملی و دانشگاهی انجام شده آگاهی داد.
به گزارش آبنما كار به نقل از ایسنا، پس از آغاز مرمت موزه نقاشی پشت شیشه همراه به چند موزه دیگر در اواسط سال گذشته، این موزه همزمان با ادامه دار بودن عملیات مرمت، به روی مسافران نوروزی و گردشگران باز شد. هرچند در آن زمان نمایشگاهی از آثار نقاشی پشت شیشه به نمایش درآمده بود، اما دست كم فعالیت این موزه و هنر به نمایش درآمده در این موزه از دوره های گذشته تا امروز را به خوبی نشان می داد.
حالا پس از گذشت حدود دو ماه از بازگشایی مجدد موزه، مهدی كارخانی – رئیس موزه نقاشی پشت شیشه – در گفت و گو با ایسنا از روند مرمت و اقدامات در دست انجام برای فضای موزه ای و معرفی بهتر رشته «نقاشی پشت شیشه» می گوید.
او با بیان این كه مرمت بنای تاریخی موزه كه در سه مرحله تعریف شده بود، از شروع مهر سال قبل آغاز شد، می گوید: مرحله ی نخست كار، تأمین امنیت و لوازم الكترونیكی موزه، دومین مرحله عملیات ساماندهی و تجهیز تأسیساتِ بنا و سومین بخش مرمت بنای تاریخی موزه بود.
حذف پوشش گچی از مقابل پنجره های قاجاری
او با بیان این كه در مرمت بنا، ظاهر بنا شباهتی با استانداردهای موزه ای نداشت، بدین سبب نیاز به ایجاد تغییراتی در فضای موزه ای بود، توضیح می دهد: باید به سمت استانداردهای موزه ای حركت می كردیم، بنا بر این نخست كفپوش سیاه موزه تعویض و یك سری پنل های گچی اضافه كه جلوی پنجره های قاجاری را گرفته بود، حذف شدند. پنجره در بنای قاجاری عضو اصلی معماری این دوره است، اما یكسری پنل های گچی پنجره ها را پوشانده بود.
وی با اشاره به وجود یكسری ستون های اضافه كه هیچ كاربرد سازه ای، معماری و زیبایی شناسانه ای در موزه نداشت، ادامه می دهد: با عنایت به الحاقی بودن آن ستون ها كه نقاط مختلف موزه نیز كار شده بود، می افزاید: این الحاقات كه در سال ۷۷ به بنا اضافه شده بودند، نیز حذف شدند.
حذف تأسیسات برقی و لوله كشی از داخل موزه
وی همینطور با بیان این كه قبل از این لوله كشی و سیم كشی های موزه در داخل ساختمان بنا و فضای موزه ای قرار داشتند، اضافه می كند: بر طبق دستورالعمل استانداردسازی فضای موزه ای، كه نباید هیچ نوع لوله كشی و وسیله گازسوزی داخل موزه ها وجود داشته باشد، همه ی لوله های تأسیسات به خارج از عمارت اصلی منتقل شدند.
كارخانی تاكید می كند: هم اكنون هیچ لوله تاسیساتی و سیمیِ روی كاری داخل موزه وجود ندارد و سیم كشی های برق مجموعه كه در طول سال های گذشته فرسوده شده و غیراستاندارد بود، نیز تغییر كردند، همین طور با استفاده از سیم كشی ضد حریق و نسوز، سیستم حفاظت الكترونیك بروز رسانی شد و هم اكنون نیزاز نظر حفاظت الكترونیكی با مشكل و كمبودی در فضای موزه ای مواجه نیستیم.
مشكلات موزه در راه مرمت های سازه ای فضا / رنگِ موزه منطبق با گالری های دنیاست
رئیس موزه نقاشی پشت شیشه فاز بعدی مرمتِ موزه «نقاشی پشت شیشه» را به اعتبارات سال ۹۷ مربوط می داند و ادامه می دهد: اعتبارات سال قبل با اعتبارات سال ۹۶ تداخل پیدا كرد و پروژه مرمت از اول مهر شروع شد كه تا ۲۹ اسفندماه ادامه داشت، در طول این ۶ ماه اعتبارات سال ۹۶ نیز تخصیص پیدا كرد و هزینه هم شد، پیوست این دو اعتبار به لحاظ زمانی به یكدیگر كار را مشكل تر كرد، از طرف دیگر پروژه های مرمتی موزه نیز آغاز شدند.
وی با بیان این كه در پروژه های مرمتی سال ۹۷ رنگ آمیزی موزه در دستور كار بود، اظهار می كند: برای انتخاب رنگ سعی كردیم تا رنگ موزه با رنگ گالری های دنیا مطابقت داشته باشد، از طرف دیگر چون آثارِ موزه، متفاوت از همه موزه ها هستند، رنگ های پر از درخشش و تلألو در آن به كار رفته و پایه كارمان نیز شیشه و آینه است، بدین سبب حالا در فضای موزه، به اندازه كافی رنگ و درخشش داریم، چون از رنگ هایی در قسمت نمایش آثار استفاده شد تا جلوی جلوه گری آثار را نگیرد و به برجسته سازی آنها كمك نماید.
تأمین امنیت مخزن موزه با انجام اصلاحاتی در موتورخانه
كارخانی انجامِ نورپردازی با طراحی خاص موزه ای را از دیگر برنامه های موزه ای می داند كه در دستور كار است و ادامه می دهد: با عنایت به جنس شیشه ای بودن آثار این موزه و انعكاس نور بالای آنها، این آثار نیازمند نورپردازی خاصی هستند كه اجرای در دستور كار است.
او استاندار سازی مخزن موزه را با حدود ۴۴۴ اثر موزه ای در این فضا، از دیگر اقدامات در دست انجام برای این موزه بیان می كند و یكی از اتفاقات خوب پروژه های عمرانی موزه را انجام اصلاحاتی در بخش «موتور خانه» می داند كه در كنار مخزن قرار دارد و می افزاید: احتمال وارد كردن لطمه های بیولوژیكی به آثار را داشت و از طرف دیگر با عنایت به وجود موتورخانه در كنار آثار نقاشی كه قاب های چوبی دارند، یك خطر محسوب می شد، هر چند نخست طرح جابجایی موتورخانه تهیه شده بود، اما حالا مقرر است یكسری اصلاحات در این بخش از فضای تأسیسات موزهای صورت گیرد.
نبود تعریف دقیق از این رشته، یكی از اشكالات این هنر است
رئیس موزه نقاشی پشت شیشه، اما یكی از اشكالات نقاشی پشت شیشه را نبود تعریف درستی از این هنر می داند و بیان می كند: تابحال این گونه القا می شد كه نقاشی پشت شیشه نقاشی كه در پشت شیشه و توسط رنگ های غیر كوره ای انجام می شود، در صورتیكه این تعریف، اشتباه است.
او ادامه می دهد: با عنایت به تحقیقاتِ انجام شده، «نقاشی پشت شیشه» یكی از زیرشاخه های هنر نقاشی است كه بر بستری از شیشه به روش معكوس نگاری ترسیم می شود به نظرم این تعریف طرح دقیق تری از نقاشی پشت شیشه است.
تمركز ایتالیا و آلمان بر «نقاشی پشت شیشه»
وی این هنر را جزو رشته هایی می داند كه در خیلی از نقاط جهان مورد توجه است و می گوید: این توجه به سبب آن است كه این نوع كار در زیر شاخه نقاشی قرار می گیرد و در خیلی از نقاط جهان سعی شده تا وارد این شاخه از هنر نقاشی شوند و دست كم آنرا تجربه كنند و حتی اگر به صورت حرفه ای وارد نشدند، دست كم آنرا تجربه كردند.
او با بیان این كه هنرمندانی مانند «واسیلی كاندینسكی» – آبستره كار – در دوره ای از فعالیت خود با روش نقاشی پشت شیشه، آثار هنرمندانی را خلق كرد كه برمبنای خاصیت های دیگر آثارش، حالا خیلی از هنرمندان نقاش این نوع كار را تجربه كرده اند، ادامه می دهد: این روش در ایران نیز وجود دارد، هنرمندانی مانند «علی اكبر خان صنعتی»، دوره ای با تمام خاصیت آثاری كه از خود بجای گذاشته، نقاشی پشت شیشه كاركرده و چند اثر از وی نیز در همین سوژه وجود دارد.
او با بیان این كه تمركز رشته «نقاشی پشت شیشه» در ایتالیا و آلمان بیشتر بوده، اضافه كرد: تمایل داریم تا ارتباط قوی بوسیله روابط بین الملل سازمان میراث فرهنگی با هنرمندان آنها برقرار نماییم، همین طور می خواهیم تا در سال جدید با سفارت آلمان و ایتالیا ارتباط گرفته و با رایزن فرهنگی آن دو كشور ارتباط بگیریم.
نقاشی پشت شیشه را با دیگر موزه ها مقایسه نكنید
كارخانی با تاكید بر این كه نمی توان موزه نقاشی پشت شیشه را با موزه هایی مانند «موزه ملی»، «موزه رضا عباسی» یا «موزه آبگینه» مقایسه كرد، ادامه می دهد: آثار به نمایش درآمده در این موزه، اغلب آثار تاریخی نیستند و در حقیقت این فضا، موزه ای است كه برای حفظ یك رشته و یك شاخه از هنر و هنرهای سنتی تشكیل شده، بدین سبب مخاطب این موزه، مخاطبی خاص است كه این رشته را می شناسد و تمایل به فعالیت در آن دارد.
او با تاكید بر این كه رسالت موزه نقاشی پشت شیشه علاوه بر نمایش آثار تاریخی از جنس همین رشته، حفظ تكنیك و روش نقاشی پشت شیشه در مرحله ی اول است، ادامه می دهد: در درجه دوم اشاعه ی این رسالت را انجام می دهیم.
وی با بیان این كه با انجام این اقدامات مرمتی، موزه از نظر ظاهری پوست اندازی داشته، می افزاید: حالا آن بطور قطع از نظر مفهومی و كاركرد نیز در حال پوست اندازی است.
تلاش برای وارد كردن رشته نقاشی پشت شیشه به دانشگاه ها
او می گوید: اتفاقی كه ما به دنبال آن هستیم، ایجاد یك جریان سازی هنری است، همین طور یكی از دلیلهای ركود این رشته از هنر نیز همین است كه چون جریانی در آنها صورت نمی گیرد، ما باید بتوانیم خودمان را در راه جریان هنرهای تجسمی قرار دهیم و در راه اتفاقات هنری كه در كشور رخ می دهد، باشیم، تا بتوانیم در حركت بمانیم.
وی یكی از روش های این جریان سازی را «برگزاری نمایشگاه» می داند و ادامه می دهد: «آموزش» نیز می تواند به این جریان سازی كمك نماید. بدین سبب موزه نقاشی پشت شیشه خاستگاه و خانه تمام كسانی است كه علاقه مند به این رشته اند، پس تلاش می نماییم در سال پیشرو این رشته وارد دانشگاه ها شود و دست كم در گروه صنایع دستی وارد شود.
كارخانی با اشاره به رایزنی های انجام شده برای به نتیجه رسیدن این اقدام، ادامه می دهد: فعالیت های صنفی و انجمنی نیز باید در این رشته افزایش پیدا كند، همین طور هم اكنون انجمن هنرمندان نقاشی پشت شیشه ایران در دست تأسیس است، آنها شروع فعالیت خودرا از این موزه آغاز نموده اند، سمن ها و انجمن های كه در صورت فعال شدن انجمن، می تواند راه خودرا به خوبی پیدا كنند، بدین سبب در تلاش هستیم تا این هنر را وارد جشنواره ها و دو سالانه ها نماییم.
او موزه نقاشی پشت شیشه را خاستگاه این هنر می داند و ادامه می دهد: در تلاش هستیم تا امسال سمپوزیوم نقاشی پشت شیشه را در همین موزه برگزار نماییم.
رئیس موزه نقاشی پشت شیشه همین طور درباره این موزه و زمان ایجاد آن توضیح می دهد: خاستگاه این بنا به سال ۱۳۰۷ برمی گردد. این عمارت متعلق به «سیاوش قشقایی» اولین متخصص ریه و شوش است او تا سال ۱۳۴۲ – ۴۳ در این مكان زندگی می كرد، بعد از آن، این خانه به شخص دیگری واگذار می شود و در نهایت در سال ۱۳۷۵ ملك توسط شهرداری خریداری شده و تغییر كاربر می دهد.
منبع: آبنما كار
About the Author
