به گزارش آبنما كار عضو هیات علمی گروه ارتباطات دانشكده علوم اجتماعی دانشگاه تهران با بیان این كه موزه چنانچه معنای عام رسانه را در نظر گیریم، رسانه به حساب می آید، اظهار داشت: اگر رسانه را رسانه های جمعی در نظر گیریم، موزه رسانه نیست؛ چون كه در رسانه جمعی محتوای واحد تولید می شود، اما موزه ها به دنبال به نمایش گذاشتن اشیای یكسان نیستند.
به گزارش آبنما كار به نقل از ایسنا، مهدی منتظر قائم در نشست موزه و رسانه ها كه امروز به مناسب روز ارتباطات و روابط عمومی در موزه ملی علوم و فناوری ایران برگزار شد، به رابطه موزه و رسانه ها پرداخت و توضیح داد: این رابطه از منظر نقش و وظیفه ای كه رسانه ها می توانند برای ترویج فرهنگ موزه برعهده گیرند یا تعاملی كه موزه ها می توانند با رسانه ها برای پیشبرد اهداف عمومی خود داشته باشند، قابل بحث است.
وی با اشاره به اینكه موزه در حیات فرهنگی جامعه و انتقال تجارب نسلی در كنار سایر نهادهای فرهنگی وظایف غیرقابل انكاری دارد، اظهار نمود: ادبیات جهانی در این عرصه هنوز در فضای ایران نفوذ نكرده و ما در بهترین حالت نقش و كاركردهای اجتماعی موزه را بعنوان یك مدل در نظر می گیریم، این در حالی است كه در ادبیات مطالعات فرهنگی و ارتباطاتی جهان معاصر به موزه بعنوان یك بازوی تربیتی جدید نگاه شده و مطالعات موزه جزو شاخه ها و رویكردهای پست مدرن بشمار می رود.
عضو هیات علمی گروه ارتباطات دانشكده علوم اجتماعی دانشگاه تهران ذیل رابطه موزه و رسانه ها به نحوه حضور موزه در تكنولوژی های ارتباطی اشاره نمود و اظهار داشت: امروزه در این اینترنت بسترهایی وجود دارد تا افراد بتوانند در آنها گالری های شخصی خویش را طراحی نمایند، این در شرایطی است كه در ایران بر كاركرد ارتباطی شبكه های اجتماعی متمركز شده ایم و انواع دیگر شبكه های مجازی وجود ندارد. به هر صورت این حوزه ۷ الی ۸ سالی است كه در دنیا پیشرفت قابل توجهی داشته و ما هم باید جنبه حضور موزه در تكنولوژی های ارتباطی را پر رنگ كنیم؛ ازاین رو پیشنهاد می شود گروه های مختلف اجتماعی در شهرها و روستاها بخش های خاصی از صنعت و غیره گالری ها و موزه های كوچك خود در بستر ISP را طراحی نمایند.
منتظر قائم حوزه دیگر كه در دنیا اشكال جدیدی را تجربه می كند، حضور و كاربرد ISP در موزه ها دانست و اشاره كرد: باید فناوری های نوین ارتباطی را بعنوان ابزار نمایش در موزه ها به كار ببریم، به شكلی كه تجربه زیسته رجوع كننده ضمن بازدید دو ساعته از موزه این طور باشد كه گوی یك دوره از تاریخ را در عرض دو ساعت زندگی كرده است. در این عرصه باید سرمایه گذاری صورت گیرد، چون كه می تواند بازده خوبی داشته باشد و جایگاه واقعی موزه را به جامعه ما برگرداند.
عضو هیات علمی گروه ارتباطات دانشكده علوم اجتماعی دانشگاه تهران در پاسخ به این سوال كه دلیل آنكه موزه رسانه است، چیست؟ اظهار نمود: شباهت موزه با سایر نهادهای اجتماعی و فرهنگی این است كه با انسان سروكار دارد و می خواهد انسان را از زوایای مختلف نشان دهد. در پاسخ به این سوال كه آیا در جهان جدید می توان موزه را رسانه فرض كرد یا خیر، باید اظهار داشت كه “دیالكتیك خود و جهان” در طول تاریخ تكامل پیدا كرده و به منظور شناخت جهان باید جهان تاریك درون را شناخت و آنرا در چارچوب ماده بیرونی نشاند. از این منظر وظیفه موزه هم نگهداری آرشیوسازی و در معرض دید گذاشتن اشیا، نمادها و نشانه هایی است كه توسط انسان ها ساخته شده و ازاین رو انباشت شناختی انسان ها به شمار می آید.
وی در همین زمینه اشاره كرد: كاركرد اصلی رسانه انتقال معنا است، در حالیكه اشیای موزه ای می تواند شامل چنین كاركردی باشد؛ در عین حال كه از منظر شیء بودگی خود هم دارای كاركرد بازآفرینی معنایی است.
عضو هیات علمی گروه ارتباطات دانشكده علوم اجتماعی دانشگاه تهران با اشاره به اینكه در عرصه رسانه با بازنمایی سروكار داریم، اما خود اشیا برای ما اصالتی ندارند؛ اشاره كرد: برای ما اصالت بیشتر در اصل شیء نهفته است؛ به عبارتی در اصالت ها ضرورتی است كه قابلیت تكثیر پیدا نمی كنند.
وی افزود: در معنای اجتماعی رسانه بودن تحول تاریخی اتفاق افتاده و در ادوار مختلف ابزارهایی ساخته ایم كه توانستند ظرفیت های ارتباطی گسترده تری را محقق كنند، بدین سان چشم و گوش ما هم رسانه است یا اگر معنای ذهنی خویش را ترسیم نماییم یا حتی در چارچوب لباس به خود بپوشانیم از این منظر خود ما هم رسانه محسوب می شویم. ازاین رو می توان موزه را در معنای عام رسانه و با عنایت به كاركرد انتقال معنا در آن، یك رسانه فرض كرد.
منتظر قائم در انتها اشاره كرد: اگر معنای عام رسانه را در نظر بگیریم موزه یك رسانه است و ترتیب خوبی هم است؛ این در شرایطی است كه اگر رسانه را رسانه های جمعی در نظر گیریم موزه رسانه نیست چون كه نقش ها و كاركردهای رسانه جمعی را ندارد در رسانه های جمعی محتوای واحد تولید می شود، در حالیكه اعتبار هر موزه به اصالت و یگانگی اشیای آن است.
موزه خدمت عمومی است
حسینعلی افخمی، عضو هیات علمی و مدیرگروه دانشكده ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی هم در این جلسه حاضر شد و اشاره كرد: موزه یك رسانه است اما با عنایت به سرعت رسانه ها یك رسانه كند بشمار می رود و باید دید كه این رسانه چطور می تواند از راه حفظ میراث فرهنگی پاسداری و ترویج آن و هم ترویج دانش جاری جامعه نقش خود در حوزه آموزش و آگاهی بخشی عمومی ایفا كند.
وی همینطور با اشاره به اینكه موزه ها می توانند تبدیل به خبر شوند، اضافه كرد: موزه ها می توانند با همكاری سایر موزه ها تنوع محتوایی ایجاد كنند؛ ضمن آنكه از راه ارتباط با سایر كشورها محتوای موزه را به یك محتوای بین المللی تبدیل كنند.
عضو هیات علمی و مدیرگروه دانشكده ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی افزود: مدیریت رویدادها در موزه می تواند به خلق رویداد انجامیده و انگیزه ای برای رسانه ها ایجاد كند تا از موزه سوژه خبری دربیاورند.
وی همینطور به كاركرد سرگرمی موزه اشاره نمود و اظهار داشت: این سرگرمی توأم با یادگیری است، زمانی كه یك خانواده ۵ نفره از موزه بازدید می كنند هر كدام از آنها برداشت ویژه ای دارند.
وی اشاره كرد: مفهوم خدمت عمومی در دولتهای رفاه پس از جنگ جهانی دوم شناخته شده و از این منظر موزه همچون بهداشت عمومی، آموزش عمومی و حمل و نقل عمومی یك خدمت عمومی به حساب می آید، این در شرایطی است كه گذر زمان ناكارآمدی و كج سلیقگی سیاستمداران گاهی سبب می شود مفاهیم عمومی به گوشه ای برود و سرمایه عمومی ملك خصوصی از آب دربیاید.
افخمی تصریح كرد: در این اندیشه كه موزه یك خدمت عمومی است، روابط عمومی می تواند كاربری فوق العاده برای موزه داشته و در كنار آن رسانه های عمومی هم می توانند كمك كننده باشند.
عضو هیات علمی و مدیرگروه دانشكده ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی در انتها روابط عمومی بین المللی موزه ها را مورد تاكید قرار داد و اظهار داشت: این مورد در دیپلماسی فرهنگی و رسانه ای اهمیت فوق العاده ای دارد، اما هنوز در كشور ما عملیاتی نشده است. در حوزه رسانه ها تنها تبلیغ كافی نیست، بلكه باید فرصتی ایجاد شود كه جامعه بازخورد خویش را نشان دهد و در این صورت یك موزه پویا خواهیم داشت.
About the Author
