به گزارش آبنما كار همزمان با سالروز تولد محمدرضا لطفی آیین گرامیداشت این هنرمند موسیقی ایرانی جمعه ۱۴ دی ماه در تالار خلیج فارس فرهنگسرای نیاوران تهران برگزار گردید.
به گزارش آبنما كار به نقل از مهر، همزمان با سالروز تولد محمدرضا لطفی آیین گرامیداشت این هنرمند شناخته شده موسیقی ایرانی جمعه ۱۴ دی ماه با حضور برخی از هنرمندان كشورمان در تالار خلیج فارس فرهنگسرای نیاوران تهران برگزار گردید.
لطفی برای موسیقی فرهنگسازی كرد
شهرام صارمی نوازنده و پژوهشگر موسیقی در ابتدای این برنامه ضمن تبریك سالروز تولد محمدرضا لطفی اظهار داشت: دوران پربار زندگی لطفی شامل نوازندگی، تدریس، برگزاری كنسرتهای مختلف و در نهایت فرهنگسازی است. البته هنرمندان بسیاری وجود دارند كه در عرصه هنر كارهای تاثیرگذاری انجام دادهاند اما اینكه این تاثیر زنجیروار ادامه یابد، فقط از هنرمندی چون لطفی بر میآید. به اعتقاد من تاثیری كه او از خود در موسیقی به جای گذاشت همچنان برجاست.
وی بدعتگذاری در ترجمان هنر را از ویژگیهای آثار لطفی دانست و اضافه كرد: تاسیس كانون چاوش، مكتبخانه میرزا عبدالله و خانه شیدا همچون فعالیتهای بسیار اثرگذار لطفی است.
صارمی با اشاره به فعالیتهای لطفی در عرصه پژوهش موسیقی اظهار داشت: لطفی مقالهای با عنوان بنیان های نوازندگی تار دارد كه با مطالعه این مقاله میتوان به قوانین حاكم بر دستگاههای موسیقی ایران به خوبی آشنا شد.
این نوازنده با اشاره به تاسیس كانون «چاوش» بعد از پیروزی انقلاب اسلامی توسط لطفی، ابتهاج و علیزاده اضافه كرد: این كانون تاثیرات شگرفی بر موسیقی داشته كه امروز هم ادامه دارد. نگاه نو و به روز به موسیقی ایران همراه با دیگر هنرها و همراهی با اتفاقات اجتماعی ایران از دستاوردهای این كانون است. به هر صورت لطفی در خارج از مرزهای ایران بسیار اثرگذار بود و فعالیتهای گستردهای چه در محیطهای عمومی و چه محیطهای دانشگاهی داشت. این فعالیتها منجر گردید تا در خارج از ایران شناخت صحیحی از موسیقی ایران به وجود آید.
احیای دستگاه های مهجور مانده در موسیقی ایرانی
امیرحسین رائی نوازنده و مدرس موسیقی و از بنیانگذاران مكتب خانه «شیدا» هم در این مراسم ضمن بر شمردن ویژگیهای موسیقی دستگاهی، موسیقی را همچون هنرهای اجتماعی دانست كه چندوجهی است.
وی درباره چندوجهی بودن فعالیتهای لطفی اضافه كرد: اولین فعالیت لطفی تعلیم و تعلم موسیقی است. این هنرمند همواره تلاش داشت تا موسیقی دستگاهی را به نسلهای بعد انتقال دهد. لطفی به حضور منظم هنرجویان در كلاس، كوك دقیق، تشریح گرامر ردیف و موارد دیگر بسیار اهمیت میداد. وی همواره اصرار داشت تا تمام دانستههایش را به نسل بعد انتقال دهد و در این راه از هیچ كوششی فروگذار نمیكرد.
رائی درباره خصوصیت های نوازندگی محمدرضا لطفی افزود: نوازندگی لطفی به ۲ بخش تكنوازی و گروهنوازی تقسیم میشود. این هنرمند همواره از پرچمداران شورانگیزترین تكنوازی ها بوده است. به اعتقاد من لطفی بداههنوازی را هم احیا كرد. ضمن اینكه گروهنوازی این هنرمند هم كاملا تحت تاثیر رخدادهای اجتماعی بود. وی همواره همگام با روح زمانه حركت میكرد.
وی خاطرنشان كرد: لطفی همینطور بدنه موسیقی دستگاهی را تقویت كرد و كوشید دستگاههای مهجورمانده همچون نوا را ارائه و زنده كند. زنده یاد لطفی در حوزه پژوهش هم به موسیقی بسیار خدمت كرد. جلسات نقد و پرسش و پاسخ، انتشار كتابهای «سال شیدا»، «نقد جریان نوگرایی در موسیقی ایرانی»، «بازتالیف و احیای هنر بداههنوازی» همچون فعالیتهای ماندگار محمدرضا لطفی بوده است.
چرا باید مقام لطفی را گرامی داشت؟
سیدعباس سجادی مدیرعامل بنیاد آفرینش های هنری نیاوران هم در این برنامه با اشاره به اینكه هنر بدون مخاطب چیزی نیست، اظهار داشت: اگر هنرمند مخاطب نداشته باشد گویی در دالان تاریكی به تنهایی نشسته است و مینوازد.
ایشان در ادامه با طرح سوالی بیان كرد: چرا باید مقام لطفی را گرامی داشت؟ در دنیایی كه سلبریتیها و فضای مجازی خویش را به ما تحمیل میكنند بزرگ داشتن بزرگان از واجبات است.
این پژوهشگر بیان كرد: روز گذشته هواپیمایی حامل تعداد خیلی از هنرمندان موسیقی از تهران به بم رفت تا یكی از آرزوهای محمدرضا شجریان یعنی گشایش فاز نخست باغ هنر بم صورت گیرد. در این وانفسایی كه هواپیماهای ما با مشكلات عدیدهای روبرو هستند، چه چیزی سبب میشود كه حدود هشتاد نفر از بزرگان موسیقی به بم سفر كنند، حسین علیزاده و گروهش به اجرای برنامه بپردازند و بعد بدون استراحت بازگردند. همه اینها از عشق است. نقشه این راه را خردمندی به نام محمدرضا شجریان كشیده؛ خردمندی كه برآمده اندیشههای بزرگانی همچون محمدرضا لطفی است. ما با نگاهی به تمامی این عوامل درمییابیم كه چرا باید یاد لطفی، كسایی، شهناز، وزیری، شجریان را گرامی بداریم.
سجادی در انتها سخنانش اظهار داشت: لطفی چراغ راه است، حتی اگر در میان ما نباشد ما موظفیم قدر داشته هایمان را در عرصه هنر و فرهنگ بدانیم.
مواجهه نسل روشنفكر با موسیقی دستگاهی ایران
بابك خضرایی استاد دانشگاه هم لطفی را نادره دوران دانست كه گستره فعالیتهایش از موسیقی فولكلوریك تا كار با اركستر سمفونیك است.
وی اظهار نمود: لطفی موسیقی كلاسیك تا موسیقی خانقاهی را میشناخت و با شعر و انواع آن آشنا بود. او جانش را به این فرهنگ پیوند میداد. لطفی هیچ گاه كار پیش پا افتاده انجام نداد. این روحیه اش با ابوالحسن صبا هماهنگ بود. مهمترین وجه كار لطفی آشنا كردن نسل روشنفكر جامعه با موسیقی دستگاهی ایرانی بود در حالیكه بسیاری میپنداشتند كه این موسیقی محفلی است اما آثار لطفی تمام این تفكرات را عوض كرد.
خضرایی افزود: لطفی و دیگرانی چون حسین علیزاده و پرویز مشكاتیان نشان دادند كه در دشتی و ماهور، با تار و سنتور هم میشود سرودهایی پر شور ساخت. لطفی رموز نوازندگی را میدانست و عارف و عامی را شیدای موسیقیاش كرد. لطفی گروهنوازی را هم دگرگون كرد و همچنان كه شجریان گفت خود هماورد یك گروه بود.
محمدرضا لطفی و دقت در امور ویژه تدریس
مجید درخشانی نوازنده و آهنگساز موسیقی ایرانی هم در بخش پایانی مراسم بیان كرد: دوست داشتم امشب ساز بزنم ولی آمادگی جسمی ندارم. من در محضر لطفی آموزش دیدم و از اخلاق و منش او خاطرات بسیاری دارم. لطفی در همه امور بخصوص تدریس به شاگردانش بسیار دقت داشت و این یك خصوصیت بارز و برجسته او بود.
اجرای موسیقی با هنرمندی پویان بیگلر از شاگردان زنده یاد محمدرضا لطفی، اجرای موسیقی به خوانندگی محمود مختوم و نوازندگی تار محمد امین اكبرپور همچون برنامه هایی بودند كه در این مراسم پیش روی مخاطبان قرار گرفت.
About the Author
