آبنما كار: دو سال پیش در چنین روزی، اولین بازارچه دائم صنایع دستی پایتخت راه اندازی شد اما فروشگاه های این بازارچه هر روز آب می روند. بعضی از آنها یا جمع كرده اند، یا به فكر بستن مغازه هایشان هستند.
به گزارش آبنما كار به نقل از ایسنا، ۱۰ مهر ماه سال ۱۳۹۵ اولین بازارچه صنایع دستی پایتخت در بازار اودلاجان با حدود ۲۰ حجره ای كه آماده و قابل واگذاری بود راه اندازی شد و قرار بود این تعداد به حدود ۱۴۰ حجره افزایش پیدا كند. حالا دو سال از افتتاح این بازارچه می گذرد و تنها چند مغازه فعال صنایع دستی در آن مشغول به كار هستند.
مسعود سلطانی فر ـ رییس وقت سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ـ در روز افتتاح این بازارچه به صرف مبلغ شش میلیارد تومان برای افتتاح فاز اول آن اشاره نمود كه مقرر است با همین رویكرد به بازسازی بخش های دیگر آن و حتی محله مسكونی اودلاجان ادامه پیدا كند.
تیرماه امسال هم علی اصغر مونسان ـ رییس فعلی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ـ از این بازارچه بازدید و برپایی جمعه بازار فروش محصولات صنایع دستی و تبلیغات تلویزیونی را برای رونق فروش در این بازار پیشنهاد كرد. موضوعی كه در حد یك پیشنهاد باقی ماند و برای عملی شدن آن هیچ برنامه ای اعلام نشده است.
اما معدود كسبه باقی مانده بازارچه اودلاجان معتقدند دید و بازدید مسئولان دردی از آنها دوا نمی كند.
هیچكس بانی سرپرستی از اودلاجان نشد
الهام قادری ـ صاحب یكی از فروشگاه های صنایع دستی و تنها كافه بازارچه دائم صنایع دستی پایتخت ـ درباره وضعیت آن به ایسنا، اظهار داشت: بازارچه صنایع دستی اودلاجان مثل یك نوزاد متولد شده و رها شده است. برای آنكه این نوزاد شكل بگیرد و متولد شود مسئولان و نهادها تلاش كردند اما زمانی كه متولد شد هیچكس بانی سرپرستی از آن نشد و همه آن را رها كردند و هر كسی گفت به من مربوط نمی گردد.
او با اشاره به اینكه هم اكنون برای هر كاری به هر كسی رجوع می نماییم، می گوید در حیطه مسوولیت من نیست، اضافه كرد: برای مثال تصمیم گرفتیم برای معرفی كافه، تابلویی سر بازارچه نصب نماییم و برای این كار به شهرداری رجوع كردیم كه گفتند عرضه مجوز این كار به زیباسازی مربوط می شود، به زیباسازی رجوع كردیم، گفتند به شهرداری مربوط می گردد و ما در یك دور باطل سرگردان شده ایم.
قادری همینطور افزود: من می خواهم بِرند گالری و كافه ام را ثبت كنم اما پس از پیگیری، می گویند چون بازارچه به شكلی دولتی و تحت نظارت سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری می باشد، باید نامه ای بدهند كه اسم آن مشكلی ندارد. سازمان می گوید نامه را باید اداره حقوقی بدهد، اداره حقوقی هم می گوید مگر من چه كاره ام كه برای این كار نامه بدهم؟ اسم سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و شهرداری روی بازارچه است و از بخش خصوصی خارج شده و دولت هم هیچ مسوولیتی در قبال آن نمی پذیرد.
«همینه كه هست»
این مدرس دانشگاه همینطور درباره مبلغ ۶ میلیارد تومانی كه رییس وقت سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در روز افتتاحیه از آن صحبت كرد، چنین اظهار نظر كرد: این مبلغ به دو میلیارد تومان رسید. سال قبل اعلام نمودند كه مداركتان را عرضه كنید، به هر مغازه ۱۰۰ میلیون تومان وام می دهیم. من هم مدارك را عرضه كردم كه پس از مدتی برای وام تماس گرفتند. زمانی كه دوباره رجوع كردم گفتند این مبلغ به ۵۰ میلیون تومان رسیده است و وقتی اعتراض كردم، پاسخ دادند: «همینه كه هست».
او با اشاره به اینكه اگر به ۱۲ مغازه هم این مبلغ وام را پرداخت كنند، باز هم كل مبلغ ۶۰۰ میلیون تومان می شود، افزود: با معاون صنایع دستی ـ خانم محمودیان ـ هم صحبت كردم كه اعلام كرد، صندوق كارآفرینی امید باید به هر مغازه ای ۱۰۰ میلیون تومان وام بدهد و حتما این مورد را پیگیری می كند اما پس از آن هرچه با او تماس گرفتم، دیگر پاسخگو نبود.
قادری همینطور به شرایط پرداخت وام اشاره نمود و اظهار داشت: برای پرداخت وام ۵۰ میلیون تومان شرایط عجیبی گذاشته اند. باید یك كارمند دولت با حقوق ۶ میلیون و نیم بعنوان ضامن معرفی كنم. كدام كارمند دولت این مبلغ حقوق می گیرد؟! از طرفی می گویند باید به محضری رجوع كنید كه ما معرفی می نماییم و برای انجام كارها مبلغ دو میلیون و ۵۰۰ هزار تومان پرداخت كنید، زمانی هم كه می گویم من محضری می شناسم كه با مبلغ یك میلیون تومان هم این كار را انجام می دهد، نمی پذیرند! طوری برخورد می كنند كه انگار می خواهند صدقه دهند.
صاحب یكی از فروشگاه های صنایع دستی در بازارچه اودلاجان افزود: زمانی كه بازارچه راه اندازی شد از اندیشه های بلند پروازانه صحبت كردند كه تصمیم دارند از كاخ گلستان تا بازارچه را گلدان بچینند و فرش قرمز پهن كنند تا گردشگران خارجی به بازار بیایند، پس بازارچه حتما باید كافه هم داشته باشد چونكه توریست خارجی قهوه می خواهد و گفتند باید دستگاه قهوه ساز بخرم، من هم همه این امكانات را به صورت اقساط تهیه كردم. حتی هنوز قسط دستگاه قهوه سازی كه خریدم تمام نشده است اما یك توریست در این بازارچه نمی بینیم.
او با اشاره به اینكه از سال قبل تا كنون پنج كاسب، فروشگاه هایشان را جمع كردند و یكی از كاسب ها هم تصمیم دارد كه جمع كند، افزود: هم اكنون به صورت ظاهری ۱۲ فروشگاه صنایع دستی داریم اما در باطن حدود پنج فروشگاه در حوزه صنایع دستی فعالیت می نمایند و مابقی برای آنكه معاف از مالیات شوند ویترین صنایع دستی دارند اما در واقع پلاستیك می فروشند.
باید مالیات بر درآمد پرداخت گردد نه مالیات بر در نیامد
قادری همینطور به مالیات فروشگاه ها اشاره و بیان كرد: قرار بود فروشگاه های صنایع دستی بازارچه تا سه سال معاف از مالیات باشند اما برای ما مالیات آمده است. از طرفی مالیات بر درآمد باید پرداخت گردد نه مالیات به در نیامد! ما درآمدی نداریم كه بخواهیم مالیات پرداخت نماییم. این ماه برای من مبلغ ۸۸۹۰۰۰ تومان قبض برق آمده است. من چه مشتری داشته باشم و چه نداشته باشم باید دستگاه قهوه ساز، یخچال و یخسازم به برق باشد. فكر می كنم اگر فروشگاه و كافه را تعطیل نماییم به صرفه تر باشد. ما فروش آنلاین هم داریم كه درآمد آن هم صفر است.
محمد مختاری- یكی دیگر از صاحبان فروشگاه های صنایع دستی در این بازارچه– كه از بازماندگان كاسبان اهل اصفهان است كه همچنان در اودلاجان فعالیت می كند اعتقاد دارد باید برای این بازارچه تبلیغ شود.
او كه ماهانه دو میلیون تومان برای اجاره فروشگاهش در اودلاجان می پردازد، اظهار داشت: اوایل كه بازارچه افتتاح شد، بیشتر صاحبان فروشگاه ها اصفهانی بودند اما پس از مدتی خیلی از آنها برگشتند و فكر می كنم هم اكنون فقط من و یكی دیگر از اصفهان در این بازارچه مانده ایم. من هم تصمیم گرفته بودم پیش از عید جمع كنم اما پیشنهاد دادند تا عید صبر كنم كه پذیرفتم و پس از آن هم مسئولان گفتند قول می دهیم شرایط خوب شود و بمانید كه فعلا مانده ایم.
مختاری اعتقاد دارد برای بازارچه تبلیغات كافی وجود ندارد. دو هفته قبل از صندوق كارآفرینی امید به ما رجوع كردند و گفتند می توانیم از اعتباراتی كه برای بازارچه در نظر گرفته شده استفاده نماییم و درخواست وام دهیم. فرمی هم پر كردند و گفتند سقف وام ۱۰۰ میلیون تومان است. پس از مدتی اعلام نمودند كه به كدام شعبه رجوع كنم. پس از مراجعه، متوجه شدم شرایط سختی برای پرداخت در نظر گرفته اند كه در كل قید دریافت وام را زدم.
وضعیت اقتصادی مهمترین دلیل رونق نگرفتن بازارچه
اما ابوالقاسم حیدری- مدیر اجرایی هیئت امنای بازارچه اودلاجان- اعتقاد دارد وضع اقتصادی كشور طوری نیست كه صاحبان فروشگاه های صنایع دستی ماهی ۵ میلیون تومان فروش داشته باشند.
او با اشاره به اینكه وضعیت اقتصادی مردم مهمترین دلیل رونق نگرفتن اولین بازارچه صنایع دستی پایتخت است، اضافه كرد: در وضعیت اقتصادی فعلی، صنایع دستی جایی در سبد اقتصادی مردم ندارد. اگر شرایطی به بوجود می آمد تا صنعتگران برای فعالیت در فروشگاه ها وارد عمل می شدند و فضایی مثل میدان امام اصفهان به وجود می آمد، وضعیت فرق می كرد اما متاسفانه صنعتگران ما توان مالی برای پرداخت اجاره حتی ماهی ۵۰۰ هزار تومان هم ندارند و می گویند اگر مغازه را مجانی در اختیار ما بگذارید برای فعالیت اقدام می نماییم اما مغازه ها هم مالك دارد.
مدیر اجرایی هیئت امنای بازارچه اودلاجان درباره مبلغ وامی كه به كاسبان تعلق می گیرد هم توضیح داد: پرداخت این وام سال قبل تحقق پیدا نكرد چونكه نتوانستند اعتبار آن را تامین كنند. امسال هم كه اعتبار آن تامین شد سقف ۵۰ میلیون تومان را در نظر گرفتند كه صاحبان همه ی فروشگاه ها هم فرم مربوط به آن را پُر كرده اند و باید ضامن هایشان را معرفی كنند تا بتوانند این مبلغ را دریافت نمایند.
حیدری با اشاره به اینكه بودجه موسسه ای كه از كاسبان بازارچه حمایت می كند تا سقف ۵۰ میلیون تومان است، اضافه كرد: زمانی كه مبلغ ۱۰۰ میلیون تومان عنوان شد، اعلام نمودند اگر مغازه ای هیچی نداشته باشد برای قفسه بندی آن مبلغ ۳۰ میلیون تومان، برای پول پیش مغازه ۳۰ میلیون تومان و همین مبلغ هم بعنوان سرمایه در حال گردش پرداخت می گردد تا یك نفر بتواند با ۱۰۰ میلیون تومان یك مغازه را پوشش دهد. مغازه های بازارچه همه قفسه بندی شده هستند و داخل همه ی آنها هم جنس وجود دارد، فقط سرمایه در حال گردش به آنها تعلق می گیرد كه مبلغ آن هم ۳۰ میلیون تومان است.
او با اشاره به اینكه ما درخواست كردیم سقف وام را ۱۰۰ میلیون كنند، افزود: اما گفتند چون شرایط كافی نداریم در نهایت می توانند مبلغ ۵۰ میلیون را به صورت وام پرداخت كنند. بحث این است اگر صاحبان فروشگاه ها مبلغ ۱۰۰ میلیون تومان هم دریافت نمایند، ترددی در بازارچه صورت نمی گیرد تا بازدهی وام داشته باشند. باید وامی در اختیار صاحبان فروشگاه قرار بگیرد تا آنها بتوانند مبلغ را باز پرداخت كنند. از زمانی كه بحث وام مطرح گردیده است حتی چرخی های بازار هم به من رجوع می كنند و می گویند ما هم می توانیم این وام را دریافت كنیم؟
مدیر اجرایی هیئت امنای بازارچه اودلاجان همینطور اظهار نمود: هم اكنون بحث این است كه بازارچه اودلاجان را به جمعه بازار تبدیل نماییم تا مردم بیشتری در آن تردد كنند. آقای مونسان هم در آخرین بازدید به این مورد اشاره نمود اما به شكل عملی اتفاقی صورت نگرفته است و فقط به حرف ختم شد.
حیدری درباره تعداد فروشگاه های صنایع دستی موجود در این بازارچه اعلام نمود: از سر خیابان ۱۵ خرداد تا سر حاجی ها ۲۸ مغازه وجود دارد كه می تواند تا ۲۰۰ مغازه هم افزایش پیدا كند اما اتفاق خاصی برای بقیه فروشگاه ها نیفتاده است. درِ بخشی از مغازه ها هم نصب شده و سقف آنها هم زده شده است اما هنوز كف سازی صورت نگرفته و بعضی از آنها همچنان به حرفه سابق خود یعنی كیف فروشی در بازارچه مشغول هستند. اگر این مغازه ها هم به بازار اضافه شوند تعداد آنها به ۸۰ فروشگاه می رسد. هم اكنون ۱۴ تا ۱۵ فروشگاه صنایع دستی در بازارچه وجود دارد.
وی همینطور درباره تبلیغ برای بازارچه هم اظهار نمود: به صنعتگر می گوییم بیا مغازه بگیر، جواب می دهد اینجا كه فروش ندارد برای چه باید این كار را انجام دهم؟ به صاحب مغازه می گوییم اجاره نگیر پاسخ می دهد پس چه كار كنم؟ هر چقدر هم كه ما كل ایران را برای بازدید از این بازارچه دعوت نماییم و مردم بیایند فروشگاه ها را تعطیل ببینند، هیچ اتفاقی نمی افتد. با چنین وضعیتی اگر بخواهیم برای بازارچه تبلیغ هم نماییم، تبلیغ منفی است. مغازه ها باید باز شودن سپس برای آن تبلیغ نماییم.
مدیر اجرایی هیئت امنای بازارچه اودلاجان درباره ۶ میلیارد تومانی كه رییس وقت سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری از آن در مراسم افتتاح بازارچه نام برده بود، هم اظهار داشت: چنین مبلغی در كار نیست. ما از روز اول هم با آقای سطانی فر طرف نبودیم و او بعنوان بازدید كننده به اودلاجان دعوت شد و در مراسم افتتاحیه حضور پیدا كرد و چنین صحبت هایی حالت مانور مطبوعاتی داشت و برای بازارچه هم بازتابی نداشت كه اگر داشت، وضعیت بازارچه این طور نبود.
كبریا حسین زاده – ایسنا
About the Author
