آبنما كار: مدیران مركز مأوا با بیان ادغام خانه سرود در این مركز، معتقدند مافیای موسیقی نبض موسیقی كشور را به دست گرفته و آن را به ابتذال كشانده اند.
خبرگزاری مهر-گروه هنر-علیرضا سعیدی: «مأوا» همچون مراكز فعال زیرمجموعه سازمان هنری رسانه ای اوج است كه وظیفه هدایت، راهبری و تولید در حوزه موسیقی را برعهده دارد. این مجموعه كه «حراست از ایران امروز برای فردا و فرداها» را سرلوحه خود قرار داده، اعتقاد دارد عرصه موسیقی یكی از ابزارهای مهم برای گسترش مفاهیم اسلامی انقلابی برای نسل امروز است. اهمیت این نهاد و فعالیت هایش در زمینه موسیقی انقلابی و ارزشی سبب شكل گیری نشستی با حضور مسئولان «ماوا» شد و احسان خداپرست قائم مقام مركز «مأوا»، قاسم صرافان شاعر و ترانه سرا، مهدیار عقابی كارگردان نماهنگ پرطرفدار «ارغوان»، سید امین باطنی پژوهشگر و از اعضای «مأوا» به همراه سهیل باطنی كارشناس موسیقی با حضور در خبرگزاری مهر به بیان دیدگاه ها و نقطه نظرات خود درباره فعالیت های مركز موسیقی انقلاب اسلامی و تولیدات این مركز در حوزه نماهنگ و سرود پرداختند. مبحث ادغام «خانه سرود انقلاب اسلامی» در مركز «مأوا» بحث مهمی از این نشست بود كه احسان خداپرست درباره آن توضیح داد: در سال های گذشته ابتدا مجموعه ای با نام «خانه سرود انقلاب اسلامی» كه زیرمجموعه سازمان هنری رسانه ای اوج بود، فعالیت می كرد ولی با عنایت به اینكه سرود یكی از شاخه های مهم هنر موسیقی است تصمیم گرفته شد ضمن بازبینی جدی در مباحث در رابطه با سرود، مركز «مأوا» علاوه بر تولیدات موسیقایی به شكل جدی در مبحث سرود هم فعالیت داشته باشد كه نتیجه آن ادغام «خانه سرود انقلاب اسلامی» در مركز «مأوا» بود. سید امین باطنی پژوهشگر و از كارشناسان بخش سرود مركز «مأوا» در ادامه صحبت های خداپرست اظهار نمود: مبحث سرود از جانب مقام معظم رهبری مورد توجه است ازاین رو سازمان هنری رسانه اوج و مركز «مأوا» اهتمام بیشتری برای ارتقای سطح كیفی و كمی سرودها دارند. اهمیت سرود به همراهی آن با انقلاب اسلامی باز می گردد كه از دل مردم و برای همراهی با انقلابی مردمی شكل گرفت ولی متاسفانه مسئولان فرهنگی به چنین موضوعی توجه ندارند. مافیای موسیقی، سرود را كم اهمیت كرد وی افزود: سرود یكی از گونه های هنری مردمی است و بنابراین هم مقام معظم رهبری می فرمایند «ما به سرود نیاز داریم». مهدی سیار شاعر و ترانه سرا هم در یادداشتی نوشته بود «وقتی سرودی تهیه می شود، بچه ها می توانند در كوهنوردی، هیات، اتوبوس و در راه مسافرت آن را خوانده و همان سرود را در راهپیمایی هم بخوانند» پس می بینیم كه سرود به گسترش یك فرهنگ كمك كرده و آن را فراگیر می كند. كارشناس مركز «ماوا» با تاكید بر اینكه انقلاب در همه امور حرف نو دارد، عنوان كرد: سرود گونه ای هنری است كه به جهت مردمی بودن آن، تِمی دارد كه به سرعت با انقلاب و مفاهیم آن پیوند می خورد. باطنی با اشاره به اینكه مساله ای كه سرود را سرود كرده و به ماندگاری و مانایی آن كمك می نماید ملودی است، اظهار داشت: دلیل عمده كم توجهی به مقوله سرود وجود مافیا در همه بخش های فرهنگ است. ما با نگاهی به همین بنیاد سینمایی فارابی متوجه خواهیم شد كه در طول این سال ها چه اتفاقاتی را در مجموعه سینمایی كشور رقم زده است. مشابه این پروسه و شاید بدتر از آن در حوزه موسیقی وجود دارد یعنی دست هایی پنهان به نام مافیای موسیقی وجود دارد كه مجال و توان آن نیست كه به صورت مفصل درباره آن صحبت نماییم. مافیای موسیقی نبض موسیقی كشور را به دست گرفته اند و موسیقی را به دلایل مطامع خود به ابتذال می كشانند و مانع از رونق كارهای فاخر می شوند.
سال ۹۷ اتفاقات بزرگی می افتد این پژوهشگر با تاكید بر عظمت انقلاب اسلامی اظهار داشت: یكی از نخستین چیزهایی كه از دهه فجر و انقلاب اسلامی یادمان می آید و وجه نوستالژیك دارد سرود است و خیلی از ما نوای سرودهای «بوی گل سوسن و یاسمن آید»، «الله الله»، «خمینی ای امام»، «برخیزید ای شهیدان راه خدا» را به یاد می آوریم. سرود، فرهنگی را رقم می زند كه به یادگار می ماند و در تاریخ ثبت می گردد. این روند در طول تاریخ انقلاب اسلامی و هشت سال دفاع مقدس به دفعات تكرار شده و ما می بینیم كه از دهه ۵۰ یعنی ایام منتهی به پیروزی شكوهمند انقلاب اسلامی تا دوران دفاع مقدس سرودهای ماندگاری ثبت شده كه محال است آنها را از یاد ببریم. باطنی اضافه كرد: ماندگاری چنین سرودهایی سبب شد مجموعه «مأوا» در دهه ۹۰ نماهنگ «سفیران عشق» را درباره مدافعان حرم بسازد كه اگر صحنه ای كه حاج صادق آهنگران ایستاده و ترجیع بند «ای لشگر صاحب زمان» را می خواند حذف نماییم، جان نماهنگ گرفته می گردد چونكه رونق نماهنگ هنوز به آن وجه نوستالژیك سرود است. نماهنگ «ارغوان» آقای عقابی هم از آن دسته آثاری است كه به صورت خاص ماندگار است به صورتی كه در مدرسه، مسجد و جاهای دیگر مشاهده می كنید كه شعر «ارغوان» با آگاه «ز كودكی خادم این تبار محترمم» را زمزمه می كنند. به اعتقاد من این گونه محصولات اتفاق مباركی است كه در دهه ۹۰ وقتی یكسری آرمان ها در حال به محاق رفتن است سبب احیای آنها می گردد. من خدا را شكرمی كنم كه سرود دوباره در حال احیا شدن است و اگر مركز «مأوا» بتواند این قدم را به خوبی بردارد، امسال اتفاق بزرگی خواهد افتاد. ادعای خواننده سلبریتی حرف خنده داری است مهدیار عقابی كارگردان نماهنگ «ارغوان» هم با اشاره به اهمیت مقوله سرود و ارتباط آن با تولید آثار تصویری توضیح داد: دلیل علاقه بیشتر بنده به كار كردن در حوزه سرود تا تك خوان بودن این است كه بخش هایی از حرف هایی كه می خواهیم بزنیم برای یك خواننده كم است. وقتی تعداد خواننده ها زیاد شوند دیگر مهم نیست چه كسی حرف می زند بلكه مهم این است كه چه می گویند و به نظر بنده تاكید مقام معظم رهبری بر لزوم پرداختن به سرود از این منظر است. وی ادامه داد: آن خواننده سلبریتی كه می گوید جمله «مسیرم از حلب است قدس را هدف دارم» در نماهنگ «ارغوان» حرف خنده داری است، به این دلیل این حرف را می زند كه تاكنون لباس نظامی نپوشیده است. وقتی این محتوا از زبان یك گروه نوجوان خوانده می شود، مساله باورپذیر است چونكه بطور قطع این شرایط مهیاست كه یكی از این ۳۰ نفر مسیرش از حلب باشد و قدس را هدف دارد. من بر این باورم نماهنگ «ارغوان» هنوز مستعد ادامه پیدا كردن است یعنی هنوز بازخوردهایی دارد كه دوست دارم آنها را كشف كنم و این یكی از ارزش هایی است كه می توانیم در نوع ارتباط سرود با نماهنگ به آن اشاره نماییم.
وقتی برخی ها كارگردانی ساده را ترجیح می دهند! امین باطنی هم در تایید صحبت های عقابی اظهار داشت: در هنر و فلسفه بحث هایی مانند فرم و محتوا مطرح می شود، اما من بر این باورم فرم سرود، محتوای خودش را به دنبال می آورد. به صورت مثال در نماهنگ «خیرالاحباب» تك خوان نمی تواند محتوای این نماهنگ را بخواند. چرا؟ چون قالب سرود انتخاب شده و محتوایی به دنبال خودش می آورد كه آن محتوا خیلی به آرمان های ما نزدیك است. از منظر دیگر برای ما هم جالب است كه وقتی از سرود صحبت می شود، آن را به كارگردان نماهنگ هایشان می شناسیم كه این پیوند قالب و فرم نماهنگ را نشان داده است. مهدیار عقابی هم اظهار داشت: به اعتقاد من این مسایلی كه آقای باطنی به آن اشاره نمود در كارگردانی هم اثرگذار است یعنی وقتی بخواهیم یك سرود را در قالب نماهنگ كارگردانی نماییم بطور قطع با میزانسن های پیچیده تری در ارتباط خواهیم بود. «مأوا» و چیدن چند میوه دلخواه از یك درخت سهیل سرافرازی خواننده، آهنگساز و یكی از كارشناسان بخش موسیقی مركز «مأوا» درباره همكاری با برخی ترانه سرایان و خوانندگان به تشریح اندیشه ها و آرای خود پیرامون وجوه تاریخی سرود و نقش آن در بزنگاه های اجتماعی پرداخت. وی در این باره اظهار داشت: از دید من، هنر یك درخت است كه شاخ و برگ و میوه داده است. حال انتخاب مركز «مأوا» این است آن میوه ای را كه دلش می خواهد بچیند. حتی امكان دارد این میوه به درد تهیه كننده نخورد ولی به صورت كلی باید گفت هنر مرزبندی ندارد.
موسیقی غربی را برتر از موسیقی ایرانی می دانیم این كارشناس موسیقی ضمن ارائه تاریخچه ای از سرود و تعاریف مختلف آن عنوان كرد: سرود به موسیقی «آوازی» می گویند نه موسیقی «سازی». سرود خویش را درگیر نوشتن اركستر، اركسترسازی، تنظیم، آرنژمان موسیقی غربی یا آرنژمان مونوتون موسیقی شرقی هم نمی نماید. تعریف سرود بر این نكته دلالت دارد «هر چیزی كه ریتم و ملودی داشته و قابل خوانش باشد، ذات موسیقی آوازی است كه می تواند منحصراً ریتم هم نداشته باشد و فقط متشكل از ملودی باشد». موسیقی آوازی خیلی ساده است یعنی همان چیزی كه آقای عقابی گفت. شاید یك تصور از تماشاچیان در استادیوم داشته باشیم و وقتی هم تعداد آن افراد زیاد می شود، حس شكوه و عظمت به استادیوم می دهد. حالا فرض كنید در این فضا یك نفر شعار می دهد. بطور قطع صدایی از این شعار به گوش كسی نمی رسد. درحالی كه اگر ریتم و ملودی شعار این یك نفر تبدیل به پنج نفر و حتی بیشتر شود، این قالب به جمع خوانی نزدیك می گردد. سرافرازی اضافه كرد: سرود و همخوانی یك عبارتِ متشكل از ملودی و ریتم است و هر سرودی برای فرهنگ خودش نوشته می گردد. همانطور كه در زمان گذشته اصطلاح «انتقال فرهنگ» و «انتقال ملودی» در همه اقوام وجود داشته، الان هم همین طور است. در گذشته سربازان بابلی به ایران می آمدند و با خودشان یك همخوانی داشتند ولی این همخوانی مورد توجه مردم ایران نبوده چون از فرهنگ مردم ایران نبوده است. اگر نماهنگ «ارغوان» یك سرود به اصطلاح «هیت» باشد و خیلی مورد توجه قرار گیرد، یكی از دلایل آن چینش ملودی است كه مربوط به موسیقی فولكلوریك ایران می گردد. این اصلی ترین اتفاق در حوزه ملودی است یعنی یك ملودی زمانی ماندگار می گردد كه وابسته به فرهنگ باشد و نقطه نظرش از خود آن سرزمین بیاید. وی با انتقاد از شرایط موجود بعضی از ملودی ها و تنظیم ها اظهار داشت: متاسفانه یكی از اتفاقاتی كه امروزه در حوزه تنظیم ها، ملودی ها و موسیقی افتاده، جدایی موسیقی از فرهنگ ایرانی است به صورتی كه ما در حال وابسته شدن به موسیقی غربی، یونان و تركیه هستیم، چونكه چینش این نوع موسیقی را غنی تر از موسیقی ایرانی می دانیم در حالیكه اگر یكبار به تاریخ برگردیم متوجه می شویم كه تمام آن موسیقی ها از موسیقی ایرانی نشأت گرفته است. پس اگر ما باز به این شیوه نگاه برگردیم كه مردم، فرهنگ بومی، حس نوستالژی و فولكلوریك خودش را می پسندد بطور قطع اتفاقات خوبی هم در حوزه سرود و هم در حوزه خلق دیگر وجوهات موسیقی پدید می آید. ادامه دارد…
About the Author
