۱۵ شاهکار ونسان ون گوگ که رکورد حراج ها را جابجا کردند
به گزارش خبرنگار ایلنا به نقل از « آرت نیوز»، در سال ۱۹۹۰، تابلوی «پرتره دکتر گاشه» اثر ونسان ونگوک زمانی جهان هنر را شگفت زده کرد که در حراج کریستیز نیویورک به قیمت ۸۲.۵ میلیون دلار به فروش رسید و در آن زمان رکورد جدیدی برای گران ترین اثر نقاشی فروخته شده در حراج به ثبت رساند. این فروش یکی از چندین معامله خبرساز بود که جایگاه ون گوگ را به عنوان یکی از پرتقاضاترین نام ها در بازار هنر تثبیت کرد.
از دشت های چرخان و سروهای شعله ور که در سن-رمی نقاشی شدند تا طبیعت بی جان های ظریف و پرتره های خلق شده در آرل و اوور-سور-واز، آثار ون گوگ بازهم مجموعه داران و نهادهای هنری را مجذوب خود می کنند. امروزه بوم های وی بطور معمول با قیمت هایی هشت رقمی به فروش می رسند؛ قیمت هایی که از شدت عاطفی آثار و پیشینه تاریخی و مالکیتی پرماجرای آنها تاثیر می پذیرد.
در ادامه، ۱۵ نقاشی برجسته از این استاد هلندی معرفی می شوند؛ آثاری که هر یک در تاریخ حراج ها در شمار گران ترین آثار ون گوگ قرار گرفته اند.
منظره با خورشید درحال طلوع (۱۸۸۹)
در ۲۴ آوریل ۱۹۸۵، تابلوی «منظره با خورشید درحال طلوع» اثر ون گوگ که در سال ۱۸۸۹ و در جریان اقامت یک ساله وی در آسایشگاه سن-پل-دو-موزول در سن-رمی-دو-پروانس خلق شده بود، در حراج ساتبیز نیویورک به قیمت ۹.۹ میلیون دلار به فروش رسید. این فروش رکورد جدیدی برای آثار امپرسیونیستی و پساامپرسیونیستی ثبت نمود و از رکورد پیشین فروش آثار ون گوگ، یعنی ۵.۷ میلیون دلار، فراتر رفت.
این نقاشی مزرعه ای گندم را در اولین ساعات بامداد به تصویر می کشد؛ منظره ای که از اتاق هنرمند در طبقه اول بیمارستان دیده می شد. قبل از آن که فلورنس جی. گولد در سال ۱۹۶۵ این اثر را خریداری کند، نقاشی در مالکیت فیزیکدان رابرت اوپنهایمر بود که آنرا از پدرش ژولیوس، مجموعه دار اهل وین، به ارث برده بود.
این اثر از اولین نقاشی های ون گوگ بود که در سطح بین المللی به نمایش درآمد و در اولین نمایشگاه موزه هنر مدرن نیویورک در سال ۱۹۲۹ هم حضور داشت. با وجود تردیدهای اولیه درباره ی جذابیت بازار آن، این فروش نشان دهنده افزایش اشتیاق نسبت به مناظر ون گوگ بود و نقطه عطفی در ارزش گذاری آثار او به شمار آمد.
گل های آفتابگردان (۱۸۸۸)
این اثر از مجموعه مشهور «گل های آفتابگردان» ون گوگ در سال ۱۸۸۸، در ۳۱ مارس ۱۹۸۷ در حراج کریستیز لندن به بهای تقریبی ۳۹.۹ میلیون دلار فروخته شد؛ رقمی که در آن زمان رکورد فروش هر نقاشی در حراج را ثبت نمود.
خریدار این اثر شرکت بیمه ژاپنی یاسودا فایر اند مارین اینشورنس بود که امروزه با نام سومپو شناخته می شود. این شرکت نقاشی را به موزه هنر سومپو در توکیو اهدا کرد؛ جایی که بازهم نگهداری می شود.
این تابلو که با زردهای درخشان و ضربه قلم های پرشور اجرا شده، برای تزیین خانه ون گوگ در آرل و قبل از دیدار پل گوگن خلق شد و نمادی از خوشبینی و آرزوهای خلاقانه هنرمند در این دوره پربار از زندگی وی در جنوب فرانسه بشمار می رود.
زنبق ها (۱۸۸۹)
در ۱۱ نوامبر ۱۹۸۷، حراج ساتبیز نیویورک تابلوی «زنبق ها» را که ون گوگ در ماه مه ۱۸۸۹ و تنها چند روز بعد از بستری داوطلبانه اش در آسایشگاه سن-رمی-دو-پروانس خلق کرده بود، به مزایده گذاشت. چکش حراج روی رقم ۴۹ میلیون دلار فرود آمد و با احتساب کمیسیون ۱۰ درصدی، مجموع مبلغ به ۵۳.۹ میلیون دلار رسید. برنده مزایده آلن باند، تاجر استرالیایی، بود که نتوانست معامله را غائی کند. حدود سه سال بعد، این اثر با مبلغی اعلام نشده توسط موزه جی. پل گتی در لس آنجلس خریداری شد و الان هم در همان جا نگهداری می شود. این نقاشی پیشتر در مجموعه شخصی جوآن ویتنی پیسون قرار داشت. رنگ های جسورانه و ضربه قلم های روان این اثر، لحظه ای تعیین کننده در بازیابی هنری ون گوگ را نشان میدهد و بازتاب دهنده شدت عاطفی و نیروی حیاتی جدیدی است که وی در طبیعت و طی دوران اقامتش در آسایشگاه پیدا کرده بود. فروش پرهیاهوی این تابلو با حضور گسترده رسانه های جهانی همراه شد و جایگاه ون گوگ را به عنوان غولی در بازار هنر تثبیت کرد.
پرتره دکتر گاشه (۱۸۹۰)
تابلوی «پرتره دکتر گاشه» که اندکی قبل از مرگ ون گوگ در اوور-سور-واز تکمیل شد، در ۱۶ مه ۱۹۹۰ در حراج ساتبیز نیویورک به قیمت ۸۲.۵ میلیون دلار به فروش رسید و در آن زمان رکورد جهانی فروش در حراج را به ثبت رساند.
خریدار این اثر ریوئی سایتو، تاجر ژاپنی، بود که ادعا کرده بود می خواهد بعد از مرگش نقاشی را همراه خود بسوزاند. این پرتره، دکتر پل گاشه، پزشک ون گوگ، را در حالی نشان میدهد که سرش را بر یک دست تکیه داده و گل های انگشتانه و کتاب ها او را احاطه کرده اند.
شدت عاطفی این نقاشی و کمیاب بودن آثار هنرمند در بازار، آنرا به یکی از پرتقاضاترین پرتره های ون گوگ تبدیل کرد. بعد از مرگ سایتو در سال ۱۹۹۶، محل نگهداری اثر نامشخص شد. گزارش ها حاکی می باشد که این نقاشی در سالهای ۱۹۹۷ یا ۱۹۹۸ به ولفگانگ فلوتل، مدیر سرمایه گذاری متولد اتریش، فروخته شده، اما مالک فعلی و محل دقیق نگهداری آن بازهم ناشناخته است.
زن روستایی در مقابل پس زمینه گندم (۱۸۹۰)
این بوم که در سال ۱۸۹۰ و در ماه های پایانی زندگی ون گوگ در اوور-سور-واز نقاشی شد، زنی نشسته را در مقابل پس زمینه ای از خوشه های گندم و گل های شقایق به تصویر می کشد. طیف رنگی ملایم و حال وهوای تأمل برانگیز آن، فاصله ای آشکار با پرتره های پرآشوب تر پیشین هنرمند دارد. استیون ای. وین، سرمایه دار آمریکایی صنعت کازینو، زمانی خبرساز شد که در سال ۱۹۹۷ این تابلو را به قیمت ۴۷.۸ میلیون دلار خریداری کرد. وین در سال ۲۰۲۵ این اثر را همراه با نقاشی ای از پل گوگن به شکل خصوصی و با مجموع قیمتی بالاتر از ۱۰۰ میلیون دلار به استیون ای. کوهن، مدیر صندوق پوشش ریسک، فروخت. این معاملات خصوصی، جایگاه ماندگار و جذابیت همیشگی آثار ون گوگ در بازار هنر، بخصوص آثار دو سال پایانی عمر او را نشان میدهد.
خودنگاره بدون ریش (۱۸۸۹)
این اثر در سپتامبر ۱۸۸۹ در آسایشگاه سن-رمی-دو-پروانس خلق شد و یکی از معدود خودنگاره هایی است که ون گوگ در آن بدون موی صورت دیده می شود. این نقاشی اندکی بعد از تراشیدن ریش او کشیده شد و احتمال دارد هدیه ای برای مادرش بوده باشد تا نشان دهد حال جسمی اش بهتر شده است. پس زمینه آبی-سبزِ پرشدت در کنار نگاه مستقیم و نافذ هنرمند، به اثر نیرویی عاطفی و عریان می بخشد که آنرا از دیگر آثار متأخر او متمایز می کند. این بوم که با تکنیک ضخیم گذاری رنگ ویژه ون گوگ اجرا شده و هم استقامت او را در دوره ای بحرانی از زندگی اش بازتاب می دهد. این تابلو در ۱۹ نوامبر ۱۹۹۸ در حراج کریستیز نیویورک به قیمت ۷۱.۵ میلیون دلار به فروش رسید. اثر پیشتر در مجموعه ژاک کورفر، کارآفرین آلمانی، نگهداری می شد و به ندرت به نمایش درمی آمد؛ موضوعی که بر مطلوبیت آن افزوده بود.
خیابان لس آلیسکامپ (۱۸۸۸)
ون گوگ تابلوی «خیابان لس آلیسکامپ» را در نوامبر ۱۸۸۸ و در دوران اقامتش در آرل، اندکی بعد از ورود دوستش پل گوگن، نقاشی کرد. این اثر با رنگ هایی درخشان، مسیر اصلی گورستان باستانی رومی آلیسکامپ در نزدیکی آرل را به تصویر می کشد. نقاشی در دوره کوتاه همکاری میان دو هنرمند خلق شد؛ دوره ای که هر دو از زاویه ای متفاوت این مکان را ثبت کردند.
پس از سال ها حضور در مجموعه های خصوصی، این تابلو در ۱۲ مه ۲۰۰۳ در حراج کریستیز نیویورک به قیمت ۱۲ میلیون دلار به فروش رسید. زمانیکه اثر در ۱۰ نوامبر ۲۰۱۵ بار دیگر در حراج ساتبیز نیویورک ارائه شد، به رقم ۶۶ میلیون دلار رسید.
هویت خریدار بطور رسمی اعلام نشد، هرچند گفته می شود یک مجموعه دار چینی آنرا خریداری نموده است. این جهش چشم گیر قیمت، بازتابی از تداوم تقاضای بالا برای آثار ون گوگ در بازار جهانی هنر است.
خانه ونسان در آرل (رو)؛ صفحه ای از نامه ونسان به برادرش تئو (پشت)، ۱۸۸۸
در ۵ نوامبر ۲۰۱۳، طراحی نادری با قلم و مرکب از ون گوگ که گوشه ای از خانه محل اقامت وی در آرل را نشان می داد، در حراج کریستیز لندن به قیمت تقریبی ۵.۴ میلیون دلار فروخته شد؛ رقمی که چهار برابر بهای فروش آن در یک دهه پیش بود. این طراحی که در سپتامبر ۱۸۸۸ اجرا و برای برادرش تئو فرستاده شده بود، چشم انداز ون گوگ از جامعه هنرمندانی را که امیدوار بود در جنوب فرانسه شکل دهد، به تصویر می کشد. این اثر دهه ها در اختیار خانواده ون گوگ باقی ماند تا سر انجام وارد یک مجموعه خصوصی هلندی شد. فروش آن فرصتی نادر برای مجموعه داران فراهم نمود تا از خلال یکی از نامه های اصلی هنرمند، نگاهی بر دوره آرل او بیندازند.
طبیعت بی جان، گلدان با گل های مینای چمنی و شقایق (۱۸۹۰)
تابلوی «طبیعت بی جان، گلدان با گل های مینای چمنی و شقایق» که در ژوئن ۱۸۹۰ و تنها چند هفته قبل از مرگ ون گوگ تکمیل شد، در حراج ساتبیز نیویورک به قیمت ۶۱.۸ میلیون دلار به فروش رسید و بالاتر از ۱۰ میلیون دلار بیشتر از برآورد اولیه ظاهر شد. ون گوگ این بوم رنگین و پرتنش را در زمانی خلق کرد که در خانه پزشکش، دکتر پل گاشه، اقامت داشت. گاشه مجموعه دار هنر و نقاش آماتور بود و گمان می رود ون گوگ از برخی آثار موجود در خانه او، همچون نقاشی های گلِ پل سزان، الهام گرفته باشد. حتی احتمال داده می شود که این طبیعت بی جان را در ازای درمان به پزشکش داده باشد. این اثر کمیاب از معدود نقاشی های ون گوگ است که در زمان حیات او به فروش رسید. بعدها این تابلو وارد مجموعه کانگر گودییر، از بنیان گذاران موزه هنر مدرن نیویورک، شد و سپس میان مجموعه داران خصوصی دست به دست گشت و بالاتر از ۳۰ سال در نگارخانه هنری آلبرایت ناکس به نمایش درآمد. خریدار این اثر وانگ جونگجون، میلیاردر چینی و غول صنعت سرگرمی، بود که خود هم نقاش آماتور و مشتاق ترکیب بندی های گل محور است. این فروش بازتاب دهنده تغییری مهم در بازار ون گوگ بود؛ تغییری که با مشارکت فعال مجموعه داران شرق آسیا، بخصوص در چین، همراه شده است.
منظره زیر آسمانی طوفانی (۱۸۸۹)
تابلوی «منظره زیر آسمانی طوفانی» در آوریل ۱۸۸۹ در آرل نقاشی شد و در ۵ نوامبر ۲۰۱۵ در حراج ساتبیز نیویورک به قیمت ۵۴ میلیون دلار به فروش رسید. این اثر چند ماه بعد از داستان مشهور بریدن گوش ون گوگ در دسامبر ۱۸۸۸ و اندکی قبل از بستری شدن وی در آسایشگاه سن-رمی خلق شد. نقاشی، چمنزاری پوشیده از گل های بهاری را نشان میدهد که در سمت چپ آن، مرد و زنی زیر ابرهای سنگین خاکستری درحال قدم زدن اند. این تابلو یکی از آخرین مناظری است که ون گوگ در آرل کشید و در نامه های اواسط آوریل ۱۸۸۹ او به برادرش تئو، از آن به عنوان یکی از شش مطالعه بهاری یاد شده است. این بوم بعدها از آرل جمع آوری و در ژوئیه همان سال برای تئو به پاریس فرستاده شد. آسمان اثر که با ضربه قلم های ضخیم و مبین نقاشی شده، در بین آثار دوره آرل ون گوگ کم سابقه است و احتمالا بازتاب شرایط دشوار ماه های پایانی حضور وی در آن شهر است.
کارگر در مزرعه (۱۸۸۹)
این اثر در اوایل سپتامبر ۱۸۸۹ و در دوران اقامت ون گوگ در آسایشگاه سن-پل-دو-موزول در سن-رمی-دو-پروانس خلق شد و دهقانی تنها را زیر آسمانی وسیع و مواج به تصویر می کشد. بعد از یک حمله شدید صرع که بالاتر از شش هفته او را از نقاشی دور نگه داشت، ون گوگ با نیرویی تازه و امیدی باردیگر به سراغ قلم موهایش برگشت و منظره مقابل اتاقش ــ مزرعه ای گندم محصور در دیوار سنگی ــ را الهام بخش خود قرار داد. رنگ های خاکی و ضربه قلم های موزون این نقاشی نه فقط کار و رنج سوژه را بازتاب می دهند، بلکه نبرد شخصی خود هنرمند برای بازسازی خلاقیت و تعادل عاطفی را هم نشان می دهند. این اثر که در یکی از پرتلاطم ترین و با این حال پربارترین دوره های زندگی ون گوگ خلق شد، در ۱۳ نوامبر ۲۰۱۷ در حراج کریستیز نیویورک به قیمت ۸۱.۳ میلیون دلار به فروش رسید. تابلو پیشتر در دارایی نانسی لی و پری آر. باس، مجموعه داران میلیاردر، قرار داشت. برگشت این نقاشی به بازار بعد از چند دهه غیبت، توجه گسترده مجموعه داران را جلب کرد و اهمیت هنری و تاریخی آنرا بار دیگر برجسته ساخت.
پل ترینکتای (۱۸۸۸)
در ۱۳ مه ۲۰۲۱، حراج کریستیز نیویورک تابلوی «پل ترینکتای» ون گوگ را که در ژوئن ۱۸۸۸ و در دوره پربار اقامت وی در آرل خلق شده بود، به مزایده گذاشت. این نقاشی با احتساب حق خرید، به قیمت ۳۷.۴ میلیون دلار به فروش رسید و از برآورد بالای قبل از فروش یعنی ۳۵ میلیون دلار فراتر رفت. تابلو پل جاده ای ترینکتای بر رود رون را نشان می دهد؛ پلی در نزدیکی خانه ای که ون گوگ مدتی همراه پل گوگن در آن زندگی می کرد. ون گوگ در توصیف این منظره، رنگ آسمان و رودخانه را «به رنگ ابسنت» ــ سبز مایل به زردی تند ــ توصیف کرده بود؛ توصیفی که نشان دهنده پالت جسورانه و شدت عاطفی آثار اوست. در صحنه، شخصیت هایی دیده می شوند که نقاش از آنها با عنوان «لات های خیابان انتهای آرل» یاد کرده و به منطقه چراغ قرمز شهر اشاره داشته است. بعد از مرگ ون گوگ، این تابلو میان چندین مالک همچون برادرش تئو، مجموعه دار بریتانیایی الیزابت ورکمن و تاجر سعودی اکرم عجه دست به دست شد. این اثر حالا در یک مجموعه خصوصی نگهداری می شود.
کلبه های چوبی میان درختان زیتون و سروها (۱۸۸۹)
این تابلو که در سال ۱۸۸۹ در سن-رمی-دو-پروانس تکمیل شد، تکنیک شاخص رنگ گذاری ضخیم ون گوگ را به نمایش می گذارد و دو ساختمان ساده را در دل طبیعتی سرزنده و رنگین به تصویر می کشد. این منظره روستایی بازتاب دهنده پیوند عمیق هنرمند با چشم اندازهای پرووانس در دوران پربار اقامتش در آسایشگاه است. تابلو در ۱۱ نوامبر ۲۰۲۱ در حراج کریستیز نیویورک به قیمت ۷۱.۳۵ میلیون دلار فروخته شد؛ فروشی که استمرار اشتیاق مجموعه داران نسبت به مناظر ون گوگ را نشان داد. این اثر تا قبل از آن در مجموعه ادوین کاکس، سرمایه دار صنعت نفت تگزاس، نگهداری می شد.
مزارع نزدیک لزآلپی (۱۸۸۹)
تابلوی «مزارع نزدیک لز آلپی» در ۱۲ مه ۲۰۲۲ در حراج کریستیز نیویورک به قیمت ۵۲ میلیون دلار به فروش رسید. این اثر که در نزدیکی آسایشگاه سن-رمی-دو-پروانس نقاشی شده، مزرعه ای گندم را با کوه هایی بنفش رنگ در پس زمینه و درخت بادامی تنها در مرکز تصویر نشان میدهد. خطوط صریح و ساده درخت، تحسین ون گوگ نسبت به چاپ های ژاپنی را بازتاب می دهد. این تابلو تا قبل از فروش، سال ها در مجموعه های خصوصی پنهان مانده بود؛ همچون مجموعه ایو سن لوران، طراح مد مشهور، و شریکش پیر برژه که در نزدیکی سن-رمی خانه های روستایی ای با نام ون گوگ داشتند. این اثر به درستی به خاطر ضربه قلم های زنده و رنگ های تأثیرگذارش که پاییز دیرهنگام حومه فرانسه را ثبت می کنند، ستایش می شود.
باغ میوه با سروها (۱۸۸۸)
تابلوی «باغ میوه با سروها» که در دوره پربار اقامت ون گوگ در آرل خلق شد، در ۱۰ نوامبر ۲۰۲۲ در حراج کریستیز نیویورک به قیمت ۱۱۷.۲ میلیون دلار به فروش رسید و رکوردی را برای این هنرمند به ثبت رساند که بازهم پابرجا است. این بوم چشم اندازی سرزنده از پرووانس را با درختان زیتون پیچان، سروهای تیره و آسمانی درخشان به تصویر می کشد که با ضربه قلم هایی ضخیم و پرانرژی اجرا شده اند. قبل از فروش رکوردشکن اثر، این تابلو در مجموعه پل جی. آلن، هم بنیان گذار شرکت Microsoft، نگهداری می شد. وضعیت سالم و ممتاز اثر، در کنار پیشینه مالکیتی استثنایی آن، از عوامل اصلی ثبت این نتیجه تاریخی در حراج بود.
۵۹۲۴۳
About the Author
