به گزارش آبنما کار، خراسان رضوی یک کارگردان تئاتر عروسکی اظهار داشت: «جیگی جیگی» بعنوان یک پدیده فرهنگی و هنری، نقشی مؤثر در حفظ میراث فرهنگی خراسان دارد و احیاء آن از راه جشنواره ها می تواند به تقویت هویت فرهنگی و ارتقاء هنرهای نمایشی در ایران و منطقه کمک نماید.
محمد برومند در گفتگو با ایسنا در مورد نمایش عروسکی «جیگی جیگی» اظهار نمود: «جیگی جیگی» مفهومی است که در فرهنگ و هنر خراسان دارای دو بعد کاملا متفاوت و مهم می باشد. بخش اول «جیگی جیگی» بعنوان یک شخصیت تاریخی معرفی شده است.
وی افزود: در دهه های ۱۳۳۰ و ۱۳۴۰ شمسی «جیگی جیگی» در مشهد بعنوان یک پیرمرد هنرمند شناخته می شد که با استفاده از عروسک بزی و بزرقصانی، مردم را شاد می کرد. این شخصیت بعنوان نمادی از هنر مردمی و تئاتر عروسکی محلی در منابع مختلفی همچون کتاب «جیگی جیگی»، کتاب «مطب عشق» و فیلم «دایره عصمت» معرفی شده است.
وی ضمن اشاره به اهمیت فرهنگی و مذهبی این مفهوم اضافه کرد: مرگ این پیرمرد بگونه ای اعجاب انگیز رخ داد که سبب شد وی در حرم امام رضا(ع) دفن شود. این رویداد باعث شد که مردم مشهد به این باور برسند که امام رضا (ع) این هنرمند را دوست داشته است. حدیثی از حضرت رضا (ع) بر مبنای این که «بعد از واجبات، بهترین عمل شاد کردن مردم است» هم بر اهمیت این هنر تاکید می کند.
برومند در مورد بخش دوم، مفهوم «جیگی جیگی» را به یک تکنیک نمایش عروسکی معرفی و اظهار نمود: بخش دوم مبحث اینست که من سال هاست درحال پیگیری و پژوهش برای برجسته تر کردن این بخش هستم و در چند کتاب و مقاله به آن پرداخته ام. «جیگی جیگی» یک تکنیک نمایش عروسکی متعلق به خراسان بزرگ است که قدمتی دیرینه دارد.
این کارگردان تئاتر عروسکی با اشاره به اینکه ریشه های « جیگی جیگی » به فرهنگ ایران باستان بازمی گردد، خاطرنشان کرد: بز، بعنوان نماد ایران باستان در سنگ نگاره ها و سفالینه های باستانی دیده می شود که بعضی از آنها بعنوان اولین انیمیشن های جهان شناخته شده اند.
وی بیان نمود: در شهر سوخته، در ادبیات و تئاتر ما نخستین قصه معروف به «درخت آسوری» وجود دارد که گفتگوی بز با درخت خرما است. در نمایش عروسکی این تکنیک در خراسان به نام «جیگی جیگی» شناخته می شود و در تبریز به نام «تم» مشهور است.
برومند خاطرنشان کرد: با عنایت به گسترش جغرافیایی و تطور هنر، این تکنیک در مناطق مختلف خراسان بزرگ همچون تاجیکستان، افغانستان و بخشی از هند هم اجرا شده است. بعد از مطرح شدن قصه «ضامن آهو» در خراسان، نمایش های مبتنی بر بز به نمایش های آهو تغییر پیدا کرد و شعر «آهو بره» بعنوان بخش مهمی از این هنر به کار گرفته شد.
وی افزود: حدود ۱۵ سال است که روی «جیگی جیگی» کار می کنم و با تولید محتواهای مختلف، این هنر را احیا کرده ام. اگر امروز در فضای مجازی «جیگی جیگی» را جستجو کنید، اطلاعات زیادی می بینید که بعد از کتاب و فیلم نمایشی من انتشار یافته اند. متاسفانه برخی بدون ذکر منبع از این آثار بهره برده اند که کم لطفی و غیرحرفه ای است، اما خوشحالم که «جیگی جیگی» توانسته محبوبیت زیادی پیدا کند و با وجود فراموشی نسبی این هنر در دهه های اخیر جان باردیگر ای بگیرد.
این هنرمند تئاتر عروسکی به دستاوردها و چالش ها جشنواره بین المللی جیگی جیگی اشاره و اظهار نمود: نخستین جشنواره خصوصی تئاتر عروسکی ایران با نام «جشنواره بین المللی جیگی جیگی» برگزار شد که با حمایت مالی و معنوی کمپانی بین المللی سیمرغ و تلاشهای فراوان به موفقیت قابل ملاحظه ای دست پیداکرد.
برومند بیان نمود: این جشنواره به جایگاه بین المللی رسیده و در کتابی که توسط تعدادی از پروفسورها و دکترای تئاتر نوشته شده، توسط انتشارات دانشگاه کمبریج انگلستان انتشار یافته و بعنوان یکی از سه جشنواره معتبر جهان معرفی شده است. این موفقیت نشان دهنده اهمیت و کیفیت بالای این رویداد فرهنگی است.
وی اظهار داشت: با وجود موفقیت ها، مشکلات مالی و مخالفت هایی هم وجود داشت که با تلاش مستمر برطرف شدند. امید است با همکاری یونیما، جشنواره «جیگی جیگی» در سالهای آینده هم برگزار گردد و این هنر کهن بیشتر از پیش معرفی و گسترش یابد.
این کارگردان تئاتر عروسکی اضافه کرد: «جیگی جیگی» بعنوان یک پدیده فرهنگی و هنری، هم در چارچوب یک شخصیت تاریخی و هم بعنوان یک تکنیک نمایش عروسکی، اهمیت بالای ی در حفظ و انتقال میراث فرهنگی خراسان دارد.
برومند اظهار داشت: احیاء این هنر و برگزاری جشنواره های مرتبط می تواند به حفظ هویت فرهنگی و ارتقاء هنرهای نمایشی در ایران و منطقه کمک شایانی کند.
منبع: abnamakar.ir
About the Author
