پارادوكس سفر در نوروز كرونایی!

آبنما كار: درحالی كه برخی مسؤولان گزارش كرده اند با وجود درخواست های مكرر، حدود ۳ میلیون نفر در فاصله چهار روز، به سفر رفته اند، برخی مسؤولان دیگر بر كاهش حدود ۵۰ درصدی سفرها تاكید دارند. هرچند كه پلیس راهور ناجا همین تعداد سفر انجام شده را زیاد دانسته است. تناقض ها درباره كم و زیاد بودن سفرهای نوروزی در مقطع حساس كنونی، درحالی ادامه دارد كه استانها از روش یكدست و برنامه ریزی شده ای در برخورد با مسافران و كنترل جریان سفرها پیروی نمی كنند.
به گزارش آبنما كار به نقل از ایسنا، هشدارهای مكرر وزارت بهداشت نتوانست عده ای را از سفر غیرضروری باز دارد؛ جمعیت هلال احمر گزارش كرده كه در فاصله ۲۷ اسفند تا اول فرودین ماه حدود ۹۷۰ هزار خودرو با جمعیتی بالغ بر ۳ میلیون نفر از ۱۳ استان درگیر ویروس كرونا خارج شده اند كه حدود ۲۴۰۰ نفر از این مسافران دارای علایم بیماری كرونا مثل تب بوده اند.
از طرفی وزیر ارتباطات در توئیتی با استناد به میزان مصرف اینترنت، تحلیل كرده كه «در نوروز (اول فرودین ماه) حدود یك میلیون نفر از تهران خارج شده اند، درحالی كه این آمار در نوروز سال قبل ۴ میلیون نفر بوده است. خروجی قم هم حدود ۴۰ هزار نفر بوده است، هرمزگان، یزد و بوشهر نیز خروجی داشته اند. همدان هم بیشترین جذب مسافر را داشته؛ ۱۰ درصد این جمعیت. پس از آن، لرستان، چهارمحال و بختیاری و كرمانشاه بیشترین مسافر را داشته اند. شمال و مشهد هم جذب مسافر كمتری داشته اند. »
هرچند بلافاصه برخی استانها نسبت به این پیام توئیتری وزیر واكنش نشان دادند، مثلا معاون گردشگری استان همدان، این اظهارات را كه استان مربوطه بیشترین جذب مسافر را داشته است، تكذیب كرده و در مصاحبه ای به تاریخ دوم فروردین ماه گفته كه «در پنج روز گذشته كمتر از ۲۰ مسافر وارد همدان شده اند و آنها هم در مراكز اقامتی تحت نظر مراكز بهداشتی همدان و میراث فرهنگی استان ساكن شده اند. »
وی در پاسخ به انتقادهایی هم كه به این استان درباره باز بودن خانه های شخصی اجاره ای و پذیرش مسافر در آنها وارد شده، گفته كه «بعد از بازرسی های كمیته رسیدگی به شكایات اداره میراث فرهنگی و اماكن نیروی انتظامی، تمام خانه مسافرها، خالی بوده و خانه های متخلف هم پلمب شده اند. »
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی هم بعنوان متولی سفر، پس از انتقادهایی كه به سفرهای تفریحی و خانوادگی با وجود آن همه آگهی وارد شده، آمار داده كه «سفرها در فاصله ۲۵ اسفند تا اول فروردین ماه ۵۱ درصد كاهش داشته است. »
او بدون اشاره به جزئیات بیشتری از این آمار، اضافه كرده كه «روز اول فروردین ماه، سفرها در مقایسه با مدت زمان مشابه سال گذشته، ۶۹ درصد كاهش داشته است. »
هرچند كه گزارش های پلیس راهور ناجا در بازه ۲۸ اسفند تا اول فرودین ماه هم حدود ۴۰ درصد كاهش در تردد خودرو های شخصی و ۶۰ درصد كاهش در جابه جایی اتوبوس ها را نشان میدهد اما فرمانده پلیس راه كشور كه گزارش كرده در ۲۸ اسفندماه یك میلیون و ۱۱۲ هزار تردد در جاده های كشور ثبت شده، همین آمار را با وجود كاهش ۵۰ درصدی كه در مقایسه با مدت زمان مشابه سال قبل داشته، زیاد دانسته و تاكید كرده است: باید سفرها به حداقل ممكن برسد.
فرمانده پلیس راه كشور همین طور گفته كه در خروجی های ۱۳ استان تست تب سنجی در حال انجام می باشد.
اما مساله مهم تر وضعیت این مسافران پس از ورود به شهر دیگر است. وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با این ادله كه مسافر باید در مكانی مجاز و قابل نظارت اقامت داشته باشد، با تعطیلی مراكز اقامتی همچون هتل ها مخالفت كرد اما برخی استانداران برای جلوگیری از شیوع بیشتر ویروس كرونا و كنترل سفرها تا عادی شدن وضعیت، دستور تعطیلی مراكز اقامتی همچون هتل ها را صادر كردند. از طرفی با آن كه مصوب شده بود خانه های شخصی اجاره ای، مثل مدارس و كمپ ها و زائرسراها و مهمانسراهای دولتی تعطیل باشند اما همچنان گزارش می شود مسافران، این خانه ها را برای اقامت نوروزی، انتخاب نموده اند.
در وضعیت موجود نیز رئیس جمهور تاكید كرده است كه «ستاد ملی مبارز با كرونا تنها مرجع تصمیم گیر درباره حمل و نقل، لجستیك و مساله سفر با اتوبوس، هواپیما، قطار و كشتی است و می تواند بگوید مسیر پروازی قطع و یا مسیر قطاری قطع باشد و مسیر اتوبوسی نباشد. هیچ استاندار و مقام محلی و فردی در منطقه آزاد و هیچ كس دیگری حق تصمیم گیری در این مورد را ندارد. »
ستاد هماهنگی خدمات سفر نیز موظف است دستورات ستاد ملی مبارزه با كرونا را اجرا كند، اما این پرسش مطرح است كه این ستاد چه تدابیر بعدی را برای مسافرانی كه به هر انگیزه راهی جاده شده اند، سنجیده است.
معاون گردشگری گفته كه نظارت های این ستاد باتوجه به دستورالعمل شماره ۱ و ۲ وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی تشدید می شود. این دستورالعمل ها درباره تعطیلی مراكز اقامتی بدون مجوز، مثل همان خانه های شخصی و رعایت پروتكل های بهداشتی است. اما مساله اینجاست كه باتوجه به تعداد اندك ناظران در این ستادها، تاسیسات گردشگری خصوصاً هتل هایی كه هنوز باز هستند و مسافر می پذیرند، چگونه كنترل خواهند شد؛ همان هتل هایی كه قبلا با ارسال نامه ای به وزیر، اعلام كمبود در تامین مواد ضدعفونی كننده كرده اند.
آیا ستادهای استانی، گزارش های روزانه از نیروی انتظامی درباره رسیدگی به خانه ها و اقامتگاه های فاقد مجوز كه همچنان پذیرش مسافر دارند، دریافت می كنند؟ آیا اقدامی شده كه مكان های امن و پاك برای اسكان این مسافران؛ شناسایی و تعیین شود. ستادهای سفر كه هر سال یكسری بروشور و نقشه هایی با اطلاعات بروز نشده، بین مسافران توزیع می كردند آیا امسال برای آگاهی بخشی مسافران اقدامی كرده اند، مثلا نقشه یا نرم افزارهایی تهیه شده كه مكان های پاك و آلوده را برای اسكان معین و مسافر را به محیط امن هدایت كند؟
سازمان جهانی جهانگردی در نامه ای به وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خواسته كه باتوجه به همه گیری كووید ۱۹ در كشورهای بیشتر، هماهنگی و همكاری بین المللی داشته باشد و ضمن یادآوری مسؤولیت هایی درباره وضع حساس صنعت توریسم، تاكید كرده كه «آگاهی قسمتی از زمان تحول اوضاع خصوصاً هنگام مسافرت، ضروری می باشد. مسافران باید جدیدترین اطلاعات و اعلامیه های صادرشده توسط متخصصان بهداشت و سفر را بطور مرتب با سازمان بهداشت جهانی و سایر منابع معتبر بررسی نمایند. مسافران نه فقط برای رفاه خودشان بلكه برای بهزیستی اطرافیان نیز مسؤول هستند. آنها باید از علایم آگاه باشند و تمام اقدامات سفارش شده برای بهداشت شخصی را انجام دهند. »
وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نیز با طرح پیشنهاد ایجاد فرصت تعطیلی یا مرخصی برای سفر و راه اندازی كمپین هایی با عنوان «سفرت را لغو نكن» از طرف برخی مدیران گردشگری، اهتمام كرده مشوق ها و انگیزه هایی را برای خانه ماندن و مسافرت در آینده، ایجاد كند اما حجم و بُرد اطلاع رسانی و تبلیغ این حركت ها به قدری اندك بوده كه بنظر می رسد فراگیری و اثرگذاری آن چنان نداشته است و هنوز شنیده می شود برخی با توجیه این كه هیچ گاه زمانی برای مرخصی طولانی و مسافرت پیدا نمی كنند، به سفر رفته اند.

منبع: