برای چهارمین سال پیاپی صورت گرفت؛ گرامیداشت پرچمدار موسیقی معاصر ایران، لطفی چراغ راه است

به گزارش آبنما كار همزمان با سالروز تولد محمدرضا لطفی آیین گرامیداشت این هنرمند موسیقی ایرانی جمعه ۱۴ دی ماه در تالار خلیج فارس فرهنگسرای نیاوران تهران برگزار گردید.

به گزارش آبنما كار به نقل از مهر، همزمان با سالروز تولد محمدرضا لطفی آیین گرامیداشت این هنرمند شناخته شده موسیقی ایرانی جمعه ۱۴ دی ماه با حضور برخی از هنرمندان كشورمان در تالار خلیج فارس فرهنگسرای نیاوران تهران برگزار گردید.
لطفی برای موسیقی فرهنگسازی كرد
شهرام صارمی نوازنده و پژوهشگر موسیقی در ابتدای این برنامه ضمن تبریك سالروز تولد محمدرضا لطفی اظهار داشت: دوران پربار زندگی‎ لطفی شامل نوازندگی، تدریس، برگزاری كنسرتهای مختلف و در نهایت فرهنگسازی است. البته هنرمندان بسیاری وجود دارند كه در عرصه هنر كارهای تاثیرگذاری انجام داده‎اند اما اینكه این تاثیر زنجیروار ادامه یابد، فقط از هنرمندی چون لطفی بر می‎آید. به اعتقاد من تاثیری كه او از خود در موسیقی به جای گذاشت همچنان برجاست.
وی بدعت‎گذاری در ترجمان هنر را از ویژگی‎های آثار لطفی دانست و اضافه كرد: تاسیس كانون چاوش، مكتب‎خانه میرزا عبدالله و خانه شیدا همچون فعالیت‎های بسیار اثرگذار لطفی است.
صارمی با اشاره به فعالیت‎های لطفی در عرصه پژوهش موسیقی اظهار داشت: لطفی مقاله‎ای با عنوان بنیان های نوازندگی تار دارد كه با مطالعه این مقاله می‎توان به قوانین حاكم بر دستگاه‎های موسیقی ایران به خوبی آشنا شد.
این نوازنده با اشاره به تاسیس كانون «چاوش» بعد از پیروزی انقلاب اسلامی توسط لطفی، ابتهاج و علیزاده اضافه كرد: این كانون تاثیرات شگرفی بر موسیقی داشته كه امروز هم ادامه دارد. نگاه نو و به روز به موسیقی ایران همراه با دیگر هنرها و همراهی با اتفاقات اجتماعی ایران از دستاوردهای این كانون است. به هر صورت لطفی در خارج از مرزهای ایران بسیار اثرگذار بود و فعالیت‎های گسترده‎ای چه در محیط‎های عمومی و چه محیط‎های دانشگاهی داشت. این فعالیت‎ها منجر گردید تا در خارج از ایران شناخت صحیحی از موسیقی ایران به وجود آید.

احیای دستگاه های مهجور مانده در موسیقی ایرانی
امیرحسین رائی نوازنده و مدرس موسیقی و از بنیانگذاران مكتب خانه «شیدا» هم در این مراسم ضمن بر شمردن ویژگی‎های موسیقی دستگاهی، موسیقی را همچون هنرهای اجتماعی دانست كه چندوجهی است.
وی درباره چندوجهی بودن فعالیت‎های لطفی اضافه كرد: اولین فعالیت لطفی تعلیم و تعلم موسیقی است. این هنرمند همواره تلاش داشت تا موسیقی دستگاهی را به نسل‎های بعد انتقال دهد. لطفی به حضور منظم هنرجویان در كلاس، كوك دقیق، تشریح گرامر ردیف و موارد دیگر بسیار اهمیت می‎داد. وی همواره اصرار داشت تا تمام دانسته‎هایش را به نسل بعد انتقال دهد و در این راه از هیچ كوششی فروگذار نمی‎كرد.
رائی درباره خصوصیت های نوازندگی محمدرضا لطفی افزود: نوازندگی لطفی به ۲ بخش تك‎نوازی و گروه‎نوازی تقسیم می‎شود. این هنرمند همواره از پرچمداران شورانگیزترین تك‎نوازی ها بوده است. به اعتقاد من لطفی بداهه‎نوازی را هم احیا كرد. ضمن اینكه گروه‎نوازی این هنرمند هم كاملا تحت تاثیر رخدادهای اجتماعی بود. وی همواره همگام با روح زمانه حركت می‎كرد.
وی خاطرنشان كرد: لطفی همینطور بدنه موسیقی دستگاهی را تقویت كرد و كوشید دستگاه‎های مهجورمانده همچون نوا را ارائه و زنده كند. زنده یاد لطفی در حوزه پژوهش هم به موسیقی بسیار خدمت كرد. جلسات نقد و پرسش و پاسخ، انتشار كتاب‎های «سال شیدا»، «نقد جریان نوگرایی در موسیقی ایرانی»، «بازتالیف و احیای هنر بداهه‎نوازی» همچون فعالیت‎های ماندگار محمدرضا لطفی بوده است.

چرا باید مقام لطفی را گرامی داشت؟
سیدعباس سجادی مدیرعامل بنیاد آفرینش های هنری نیاوران هم در این برنامه با اشاره به اینكه هنر بدون مخاطب چیزی نیست، اظهار داشت: اگر هنرمند مخاطب نداشته باشد گویی در دالان تاریكی به تنهایی نشسته است و می‎نوازد.
ایشان در ادامه با طرح سوالی بیان كرد: چرا باید مقام لطفی را گرامی داشت؟ در دنیایی كه سلبریتی‎ها و فضای مجازی خویش را به ما تحمیل می‎كنند بزرگ داشتن بزرگان از واجبات است.
این پژوهشگر بیان كرد: روز گذشته هواپیمایی حامل تعداد خیلی از هنرمندان موسیقی از تهران به بم رفت تا یكی از آرزوهای محمدرضا شجریان یعنی گشایش فاز نخست باغ هنر بم صورت گیرد. در این وانفسایی كه هواپیماهای ما با مشكلات عدیده‎ای روبرو هستند، چه چیزی سبب می‎شود كه حدود هشتاد نفر از بزرگان موسیقی به بم سفر كنند، حسین علیزاده و گروهش به اجرای برنامه بپردازند و بعد بدون استراحت بازگردند. همه اینها از عشق است. نقشه این راه را خردمندی به نام محمدرضا شجریان كشیده؛ خردمندی كه برآمده اندیشه‎های بزرگانی همچون محمدرضا لطفی است. ما با نگاهی به تمامی این عوامل درمی‎یابیم كه چرا باید یاد لطفی، كسایی، شهناز، وزیری، شجریان را گرامی بداریم.
سجادی در انتها سخنانش اظهار داشت: لطفی چراغ راه است، حتی اگر در میان ما نباشد ما موظفیم قدر داشته ‏هایمان را در عرصه هنر و فرهنگ بدانیم.

مواجهه نسل روشنفكر با موسیقی دستگاهی ایران
بابك خضرایی استاد دانشگاه هم لطفی را نادره دوران دانست كه گستره فعالیت‎هایش از موسیقی فولكلوریك تا كار با اركستر سمفونیك است.
وی اظهار نمود: لطفی موسیقی كلاسیك تا موسیقی خانقاهی را می‎شناخت و با شعر و انواع آن آشنا بود. او جانش را به این فرهنگ پیوند می‎داد. لطفی هیچ گاه كار پیش پا افتاده انجام نداد. این روحیه اش با ابوالحسن صبا هماهنگ بود. مهم‎ترین وجه كار لطفی آشنا كردن نسل روشنفكر جامعه با موسیقی دستگاهی ایرانی بود در حالیكه بسیاری می‎پنداشتند كه این موسیقی محفلی است اما آثار لطفی تمام این تفكرات را عوض كرد.
خضرایی افزود: لطفی و دیگرانی چون حسین علیزاده و پرویز مشكاتیان نشان دادند كه در دشتی و ماهور، با تار و سنتور هم می‎شود سرودهایی پر شور ساخت. لطفی رموز نوازندگی را می‎دانست و عارف و عامی را شیدای موسیقی‎اش كرد. لطفی گروه‎نوازی را هم دگرگون كرد و همچنان كه شجریان گفت خود هماورد یك گروه بود.

محمدرضا لطفی و دقت در امور ویژه تدریس
مجید درخشانی نوازنده و آهنگساز موسیقی ایرانی هم در بخش پایانی مراسم بیان كرد: دوست داشتم امشب ساز بزنم ولی آمادگی جسمی ندارم. من در محضر لطفی آموزش دیدم و از اخلاق و منش او خاطرات بسیاری دارم. لطفی در همه امور بخصوص تدریس به شاگردانش بسیار دقت داشت و این یك خصوصیت بارز و برجسته او بود.
اجرای موسیقی با هنرمندی پویان بیگلر از شاگردان زنده یاد محمدرضا لطفی، اجرای موسیقی به خوانندگی محمود مختوم و نوازندگی تار محمد امین اكبرپور همچون برنامه هایی بودند كه در این مراسم پیش روی مخاطبان قرار گرفت.